تحلیل شاخص های موثر بر بازآفرینی پایدار بافت تاریخی خرم آباد با تاکید بر توسعه گردشگری

بافت تاریخی شهر خرم آباد با برخورداری از ارزش های فرهنگی، کالبدی و طبیعی، از ظرفیت های قابل توجهی برای بازآفرینی شهری مبتنی بر توسعه پایدار گردشگری برخوردار است؛ با این حال، چالش های زیرساختی، مدیریتی و اقتصادی مانع بهره برداری موثر از این ظرفیت ها شده اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت بازآفرینی بافت تاریخی خرم آباد در پنج بعد کالبدی، زیست محیطی، اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی–نهادی انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از حیث روش توصیفی–تحلیلی است. داده ها از طریق مطالعات اسنادی و پیمایش میدانی گردآوری شد. ابزار پژوهش پرسش نامه ای با ۳۸ گویه بود که میان ۳۰۰ نفر از ساکنان، کسبه و گردشگران توزیع گردید و ۲۹۸ پرسش نامه معتبر مورد تحلیل قرار گرفت. پایایی ابزار با ضریب آلفای کرونباخ (۰.۸۷) تایید شد و جهت تحلیل داده ها از آزمون T تک نمونه در نرم افزار SPSS استفاده شد. نتایج نشان می دهد در بعد کالبدی، شاخص هایی نظیر مرمت و مقاوم سازی بناهای تاریخی وضعیت مطلوبی دارند، اما زیرساخت های حمل ونقل، دسترسی و مبلمان شهری در سطح نامناسبی قرار دارند. در بعد زیست محیطی، کمبود فضاهای عمومی باکیفیت و تاسیسات گردشگری از مهم ترین چالش هاست. در بعد اقتصادی، علی رغم وجود توان نسبی مالی شهروندان، عواید گردشگری و تخصیص بودجه نهادی پایین ارزیابی شده است. همچنین نتایج بعد مدیریتی–نهادی نشان دهنده ضعف در هماهنگی بین سازمانی، مشارکت بخش خصوصی و آموزش تخصصی است. در مجموع، نتایج پژوهش حاکی از آن است که تحقق بازآفرینی پایدار در بافت تاریخی خرم آباد مستلزم تقویت حکمرانی شهری یکپارچه، توسعه زیرساخت های گردشگری، ارتقای کیفیت زیست اجتماعی و فعال سازی ظرفیت های اقتصادی محلی است.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، بافت تاریخی ، گردشگری پایدار ، توسعه پایدار شهری ، خرم آباد