ارزیابی ریسک غیرسرطانی و سرطانی تری هالومتانها با شاخص کلروفرم در آب شرب شبکه توزیع شهر مشهد

استفاده از کلر در فرایند گندزدایی آب آشامیدنی اگرچه نقش مهمی در کنترل بیماریهای منتقله از آب دارد، اما می تواند منجر به تشکیل محصولات جانبی گندزدایی از جمله کلروفرم شود که پیامدهای بالقوه ای برای سلامت انسان به همراه دارند. پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان خطرات سرطان زا و غیرسرطان زای ناشی از مواجهه با کلروفرم در آب آشامیدنی شهر مشهد انجام شد. این مطالعه از نوع ارزیابی ریسک سلامت بوده و بر اساس چارچوب پیشنهادی سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا (USEPA) صورت گرفت. داده های مورد نیاز از نتایج اندازه گیری غلظت کلروفرم در ۹۰ نمونه آب جمع آوری شده از ۱۵ نقطه شبکه توزیع آب آشامیدنی مشهد استخراج شده بود که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفت. میزان مواجهه از طریق سه مسیر اصلی شامل مصرف خوراکی، تماس پوستی و استنشاق محاسبه و سپس شاخص های خطر سلامت برآورد گردید. بر اساس نتایج قبل که در سال ۱۳۹۱ به دست آمد، میانگین غلظت کلروفرم در آب آشامیدنی برابر با ۳.۵ میکروگرم بر لیتر بود که پایین تر از حدود مجاز استانداردهای ملی و بین المللی قرار دارد. در این پژوهش مقدار شاخص خطر تجمعی غیرسرطان زا (HI) برابر با ۰.۱۴۵ و ریسک تجمعی سرطان زایی (CCR) برابر با ۱.۹۳×۱۰^-۵ به دست آمد که هر دو در محدوده قابل قبول قرار دارند. یافته ها همچنین نشان دادند که تماس پوستی در مقایسه با مسیرهای خوراکی و استنشاقی سهم بیشتری در مواجهه با کلروفرم دارد. در مجموع نتایج این پژوهش بیانگر آن است که کیفیت آب آشامیدنی شهر مشهد از نظر غلظت کلروفرم در وضعیت مطلوب قرار داشته و خطرات ناشی از این آلاینده در سطح قابل قبول ارزیابی می شود؛ اما باید در نظر داشت که این پژوهش بر اساس غلظت کلروفرم در آن سال است. با این حال پایش مستمر محصولات جانبی گندزدایی و بهبود فرایندهای تصفیه و گندزدایی آب برای حفظ و ارتقای سلامت عمومی ضروری است.

کلیدواژه ها:

کلروفرم ، تری هالومتانها ، آب آشامیدنی ، ارزیابی ریسک ، سلامت ، گندزدایی آب