ارزیابی کارایی سیستمهای آبیاری قطره ای تحت فشار در شرایط اقلیم خشک و نیمه خشک: مطالعه موردی شهر بیرجند

با توجه به اقلیم خشک و نیمه خشک منطقه بیرجند و اهمیت روزافزون مدیریت پایدار منابع آب ارزیابی کارایی سیستمهای آبیاری قطره ای تحت فشار (SDI) امری ضروری است. این پژوهش با هدف ارزیابی عملکرد و کارایی سیستمهای آبیاری قطره ای در مزارع منتخب منطقه بیرجند انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و داده های مورد نیاز از طریق مطالعات میدانی شامل اندازه گیری دبی خروجی از قطره چکان ها، فشار سیستم، عمق آب مصرفی و بررسی وضعیت رشد گیاه (مطالعه موردی گندم و زعفران) جمع آوری گردید. نتایج نشان داد که پارامترهایی نظیر افت فشار در طول خطوط لوله، یکنواختی توزیع آب (EU)، راندمان کاربرد آب (WUE) در سیستم های مورد بررسی تحت تاثیر عواملی چون کیفیت آب، جنس و طول لوله ها، و نگهداری سیستم قرار دارند. به طور میانگین یکنواختی توزیع آب در سطح قابل قبولی (بیش از ۸۵ در برخی موارد) قرار داشت، اما افت فشار در نقاط انتهایی خطوط منجر به کاهش راندمان در برخی مزارع شده بود. همچنین تاثیرات تنش آبی ناشی از عدم یکنواختی توزیع آب بر عملکرد محصولات به وضوح مشاهده شد. در پایان راهکارهایی برای بهبود کارایی سیستم ها از جمله استفاده از فیلتراسیون مناسب، بازرسی دوره ای و طراحی دقیق تر شبکه های انتقال ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

آبیاری قطره ای ، سیستم تحت فشار ، اقلیم خشک ، یکنواختی توزیع آب