بررسی نقش رودخانه ها در تامین آب، تحلیل عوامل تهدید و آلاینده های نوظهور با رویکرد مدیریت حوضه آبریز مطالعه موردی رودخانه قره آغاج و سد سلمان فارسی - استان فارس

رودخانه ها به عنوان یکی از مهمترین منابع تامین آب شرب و بهداشتی نقشی حیاتی در حفظ سلامت عمومی، پایداری اکوسیستم ها و توسعه پایدار ایفا می کنند. با این حال رشد جمعیت، شهرنشینی، سریع توسعه فعالیت های صنعتی و کشاورزی و همچنین تغییرات اقلیمی فشار فزاینده ای بر این منابع حیاتی وارد آورده است. این مقاله با رویکردی جامع به بررسی جایگاه رودخانه ها در تامین آب پایدار، شناسایی مهمترین عوامل آلاینده شامل فاضلاب های شهری و روستایی، رواناب های کشاورزی، پساب های صنعتی، پسماندهای جامد و برداشت بی رویه آب و ارائه راهکارهای پیشگیرانه می پردازد. در این راستا، رودخانه قره آغاج در استان فارس به عنوان مطالعه موردی انتخاب شده است. این رودخانه که سد سلمان فارسی بر روی آن بنا گردیده، نقشی کلیدی در تامین آب شرب، کشاورزی و انرژی منطقه جنوب استان فارس ایفا می کند. پژوهش های میدانی نشان می دهد که کیفیت آب این رودخانه در رده C۳-۵-۱ شور - مناسب برای کشاورزی با زهکشی مناسب قرار داشته و غلظت فلزات سنگین در آن تاکنون به سطح آلودگی خطرناک نرسیده، هر چند روند افزایشی از بالادست به پایین دست مشهود است. این مقاله با تلفیق دانش عمومی مدیریت منابع آب با نگاه به منابع سطحی، یافته های اختصاصی حوضه قره آغاج چارچوبی عملی مبتنی بر مدیریت یکپارچه حوضه آبریز (IWRM - Integrated Water Resources Management)، راهکارهای طبیعت محور و فناوری های نوین تصفیه برای پیشگیری از آلودگی رودخانه ها ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

رودخانه قره آغاج ، سد سلمان فارسی ، استان فارس ، تامین آب شرب پایدار ، آلودگی آب ، فلزات سنگین ، مدیریت یکپارچه منابع آب ، IWRM - Integrated Water Resources Management