تحلیل حساسیت محاسبات هیدرولیکی در تعیین بستر و حریم رودخانه ها، بازتاب خطاهای

چکیده: مدل سازی در دعاوی حقوقی امیر رحیمی فارغ التحصیل کارشناسی عمران دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملارد تعیین دقیق حد بستر و حریم رودخانه ها یکی از چالش برانگیزترین مسائل در مدیریت یکپارچه منابع آب است که به دلیل تلاقی مالکیت عمومی و خصوصی تقابل حقوقی جدی میان مالکان اراضی و شرکت های آب منطقه ای را به همراه داشته است. اساس این مرزکشی در نظام کارشناسی بر پایه مدل سازی هیدرولیک جریان استوار است؛ با این وجود، در نظر گرفتن مقادیر ثابت برای متغیرهای دینامیک در ضوابط قانونی با واقعیت های فیزیکی طبیعت در تضاد است. این پژوهش با رویکردی تحلیلی به بررسی اثرات عدم قطعیت در فرمول های پایه مهندسی آب می پردازد. در این راستا، معادله پیوستگی که بیانگر اصل بقای جرم در مسیر عبور سیلاب است به همراه رابطه تجربی مانینگ که وظیفه تعیین سرعت جریان را بر عهده داشته و به شدت تابع ضریب مقاومت بستر است کالبدشکافی شده اند. همچنین نقش معادلات حاکم بر جریان غیرماندگار در ارزیابی رفتار فضایی و زمانی موج سیلاب مورد واکاوی قرار گرفته است. نتایج بررسی ها نشان می دهد که تغییرات جزئی در برآورد پارامترهای این معادلات، به ویژه در تخمین ضریب زبری و ساده سازی ابعاد مقاطع محاسباتی، تراز سطح آب را دچار انحراف چشمگیری می کند. این خطای محاسباتی منجر به جابه جایی خطوط مصوب در نقشه های ثبتی شده و اصلی ترین عامل شکل گیری دعاوی حقوقی بستر و حریم رودخانه ها در محاکم قضایی به شمار می رود. در نهایت ضرورت اصلاح رویکردهای قطعی و لحاظ نمودن تحلیل حساسیت متغیرهای هیدرولیکی در تصمیمات کارشناسی پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

هیدرولیک جریان ، شرکت آب منطقه ای ، کارشناس رسمی دادگستری ، دعاوی حقوقی بستر و حریم رودخانه ها ، معادله مانینگ ، تحلیل حساسیت