تدوین چارچوب مدیریت یکپارچه حوضه های آبریز در ایران در بستر گذار به انرژی های نو و توسعه صنعتی رویکردی برای بیشینه سازی بهره وری اقتصادی و پایداری زیست محیطی

بحران فزاینده آب در ایران همزمان با توسعه صنعتی و ضرورت گذار به انرژی های نو مدیریت حوضه های آبریز را به مسئله ای چندبعدی و بین بخشی تبدیل کرده است. این پژوهش با هدف ارائه چارچوبی یکپارچه برای مدیریت حوضه های آبریز ایران مسئله را از منظر نکسوس آب، انرژی، صنعت بازخوانی می کند. روش تحقیق بر ارزیابی کلان، نکسوس، تحلیل جریان های نهفته و شبکه ای در پیوند، تجارت، تولید انرژی و مصرف، آب، ملاحظات حکمرانی و شواهد حاصل از مدل سازی پویایی شناسی سیستم ها استوار است. یافته ها نشان می دهد گذار هدفمند از برق حرارتی وابسته به آب به سبدی متکی بر انرژی های تجدیدپذیر، به ویژه خورشیدی و بادی می تواند همزمان فشار بر منابع آب را کاهش داده و انعطاف پذیری تامین انرژی بخش صنعت را افزایش دهد. همچنین توجه به آب نهفته در زنجیره تامین و مبادلات انرژی و کالا شرطی اساسی برای سیاست گذاری موثر در مدیریت تقاضای آب است. بر این اساس پژوهش بازطراحی حکمرانی حوضه ای از طریق تلفیق مدیریت یکپارچه منابع آب با رویکرد نکسوس، ایجاد سازوکارهای فرابخشی برای پایش و تخصیص هوشمند منابع و هم راستا سازی ابزارهای اقتصادی و حقوقی با اهداف پایداری را پیشنهاد می کند. نتایج نشان می دهد مدیریت یکپارچه حوضه های آبریز ایران بدون همزمان سازی سیاست های آب، انرژی و صنعت و بدون رویکرد سیستمی از تاب آوری کافی در برابر شوک های اقلیمی و فشارهای توسعه ای برخوردار نخواهد بود.

کلیدواژه ها:

نکسوس آب انرژی صنعت ، مدیریت یکپارچه حوضه آبریز (IWRM) ، گذار ، انرژی ، انرژی های تجدیدپذیر ، پویایی شناسی سیستم ها ، حکمرانی حوضه ای