نقش هوش مصنوعی در کاهش هدر رفت آب و ارتقای بهره وری منابع آبی

بحران کم آبی، فرسودگی زیرساخت های توزیع و افزایش هدررفت آب ضرورت بهره گیری از فناوری های نوین در مدیریت منابع آبی را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این میان هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهم ترین فناوری های تحول آفرین ظرفیت بالایی در پایش هوشمند شبکه های آب، تشخیص نشت، پیش بینی مصرف و بهینه سازی تصمیم گیری مدیریتی دارد. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل ابعاد نقش هوش مصنوعی در کاهش هدر رفت آب و ارتقای بهره وری منابع آبی بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش کیفی با رویکرد اکتشافی و مبتنی بر تحلیل مضمون انجام شد. جامعه مشارکت کنندگان شامل خبرگان حوزه مهندسی آب، مدیریت منابع آب، فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی بود که با استفاده از نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. یافته های پژوهش منجر به استخراج ۱۴۰ کد باز، ۲۵ مضمون سازمان دهنده و ۵ مضمون فراگیر اصلی شامل حکمرانی و مدیریت هوشمند آب مبتنی بر داده، فناوری های هوش مصنوعی در کاهش هدررفت آب، بهره وری و بهینه سازی منابع آبی، چالش ها و موانع پیاده سازی هوش مصنوعی و پیامدهای استفاده از هوش مصنوعی در صنعت آب شد. نتایج نشان داد که هوش مصنوعی می تواند از طریق تحلیل بلادرنگ داده ها، تشخیص هوشمند نشت، پیش بینی بحران های آبی و بهینه سازی مصرف نقش موثری در کاهش آب بدون درآمد، افزایش بهره وری اقتصادی، ارتقای پایداری منابع آب و تحول دیجیتال صنعت آب ایفا کند. با این حال تحقق این ظرفیت نیازمند توسعه زیرساخت های داده محور، استانداردسازی سامانه ها و تقویت سرمایه انسانی متخصص است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، هدررفت آب ، ارتقا بهره وری ، منابع آبی