نقش هوش مصنوعی در ارتقای حکمرانی مطلوب شهری: ارائه چارچوب حکمرانی هوشمند داده محور برای مدیریت پایدار شهر بیرجند

رشد سریع شهرنشینی، پیچیدگی روزافزون مسائل شهری و افزایش انتظارات شهروندان، ضرورت بهره گیری از فناوری های نوین در مدیریت شهری را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این میان، هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهم ترین فناوری های تحول آفرین عصر دیجیتال، ظرفیت قابل توجهی برای ارتقای کیفیت حکمرانی شهری، بهبود تصمیم گیری، افزایش شفافیت و ارتقای مشارکت شهروندان فراهم آورده است. هدف این پژوهش ارائه یک چارچوب حکمرانی هوشمند داده محور مبتنی بر هوش مصنوعی برای مدیریت پایدار شهر بیرجند است. روش پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و مبتنی بر مرور نظام مند ادبیات پژوهش، اسناد بین المللی حکمرانی هوش مصنوعی و مطالعات شهرهای هوشمند است. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق تحلیل داده های شهری، پیش بینی رویدادها، بهینه سازی تخصیص منابع، پشتیبانی تصمیم گیری و توسعه خدمات هوشمند، می تواند نقش موثری در تحقق ابعاد حکمرانی مطلوب شامل شفافیت، پاسخگویی، مشارکت، عدالت و پایداری ایفا نماید. در پایان، یک چارچوب پنج لایه شامل لایه داده های شهری، اینترنت اشیا، موتور هوش مصنوعی، سامانه پشتیبان تصمیم گیری و حکمرانی شهروند محور ارائه می شود. نتایج پژوهش می تواند به عنوان نقشه راه اولیه توسعه حکمرانی هوشمند در شهر بیرجند و سایر شهرهای متوسط ایران مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، حکمرانی مطلوب ، حکمرانی هوشمند ، شهر هوشمند ، اینترنت اشیا ، مدیریت شهری ، بیرجند