تحلیل فقهی و راهبردی رهبری آیت الله خامنه ای در جنگ دوازده روزه علیه رژیم صهیونیستی

رخداد موسوم به «جنگ دوازده روزه» میان جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی (۲۳ خرداد تا ۳ تیر ۱۴۰۴ / ۱۳ تا ۲۴ ژوئن ۲۰۲۵) صرفا یک مواجهه نظامی کوتاه مدت نبود، بلکه می توان آن را صحنه ای برای ظهور سازوکارهای فقه حکومتی شیعه در سطح تصمیم گیری راهبردی دانست. هدف پژوهش حاضر تبیین مبانی و مولفه های فقهی–راهبردی موضع جمهوری اسلامی در این جنگ و چگونگی صورت بندی آن ها در گفتمان آیت الله خامنه ای است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی «استنباطی–تطبیقی» است. داده های پژوهش شامل سه پیام تلویزیونی رسمی آیت الله خامنه ای در بازه زمانی جنگ و پساجنگ بلافصل است. نتایج نشان می دهد که این سه پیام یک گفتمان منسجم «دفاع فقه محور» را تشکیل می دهند که در آن قواعد فقه امامیه (از جمله حفظ نظام، نفی سبیل، جهاد دفاعی/دفع صائل، لاضرر، حرمت اذلال مومن و تعاون علی البر) به زبان سیاسی معاصر ترجمه و در سطح راهبرد امنیت ملی عملیاتی شده اند. در پیام نخست، وضعیت به عنوان جهاد دفاعی صورت بندی و تکلیف دفاع تنجیز می شود؛ در پیام دوم، مرز صلح مشروع/صلح تحمیلی ترسیم و هر دو صورت تحمیل رد می گردد؛ و در پیام سوم، پیروزی دفاعی و دکترین بازدارندگی تثبیت و راهبرد «تسلیم سازی» به مثابه هدف دشمن نفی می شود. برآیند تحلیلی پژوهش، امکان استخراج الگویی با عنوان «فقه مقاومت راهبردی» است؛ الگویی که در آن فقه امامیه نه صرفا منبع احکام فردی، بلکه چارچوبی پویا برای تصمیم گیری های کلان امنیتی در سطح دولت–ملت اسلامی است.

کلیدواژه ها:

جنگ دوازده روزه ، آیت الله خامنه ای ، فقه مقاومت راهبردی ، جهاد دفاعی ، قاعده نفی سبیل ، قاعده حفظ نظام