الگوی توحیدی امام خمینی در بازتعریف مفاهیم بنیادین حکمرانی؛ تبیین بر اساس نظام اسماء الهی و نظریه روح المعانی

نظام مفاهیم بنیادین حکمرانی همچون عدالت، حکومت و سیاست، نقش محوری در شکل دهی نظام های سیاسی و اجتماعی ایفا می کنند. با این حال، بخش قابل توجهی از ادبیات معاصر حکمرانی، این مفاهیم را بر مبانی انسان شناختی و هستی شناختی برخاسته از سنت مدرن تعریف می کند. در مقابل، اندیشه امام خمینی با اتکا بر مبانی عرفان نظری، افق متفاوتی برای فهم و بازتعریف این مفاهیم ارائه می دهد. مسئله اصلی این پژوهش آن است که الگوی توحیدی امام خمینی برای بازتعریف مفاهیم بنیادین حکمرانی چیست و این الگو بر چه مبانی معرفتی و هستی شناختی استوار است؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر آثار عرفانی امام خمینی، به ویژه مباحث مرتبط با نظام اسماء الهی و نظریه روح المعانی، به تبیین الگوی مذکور می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که در اندیشه امام خمینی، مفاهیم بنیادین حکمرانی فراتر از گزاره های اعتباری و اجتماعی یا قراردادهای بشری است و ریشه در حقایق اسمائی و مراتب وجودی عالم دارند. بر این اساس، بازتعریف مفاهیم حکمرانی مستلزم عبور از معانی عرفی و کشف روح معنا، شناسایی منشا اسمائی مفاهیم، تحلیل مراتب تنزل آن ها در ساحت انسانی و اجتماعی، و بازسازی دلالت های حکمرانی آن ها است. این فرآیند، الگویی روشمند برای بازخوانی و تولید مفاهیم در چارچوب نظام اندیشه توحیدی فراهم می آورد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که الگوی توحیدی امام خمینی، با پیوند دادن مفاهیم حکمرانی به مبانی هستی شناختی و الهیاتی، امکان بازسازی منظومه مفاهیم بنیادین حکمرانی اسلامی و ارائه قرائتی متمایز از عدالت، حکومت و سیاست را فراهم می سازد و از این رهگذر، ظرفیت نظری مهمی برای توسعه دانش حکمرانی اسلامی و تمدن نوین اسلامی در اختیار قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

امام خمینی ، حکمرانی اسلامی ، عرفان نظری ، نظام اسماء الهی ، روح المعانی ، مفاهیم بنیادین حکمرانی