حکمرانی مشارکتی در بحران های ملی: بازتولید ساختار بسیج مردمی در اندیشه امامان انقلاب (امام خمینی، رهبر شهید و آیت الله سید مجتبی خامنه ای) با تاکید بر دفاع مقدس، کرونا و جنگ رمضان

گسترش سریع هوش مصنوعی در پلتفرم های رسانه های دیجیتال، حجم عظیمی از داده های شخصی کاربران را جمع آوری، پردازش و تحلیل می کند که تهدید جدی برای حریم خصوصی به شمار می رود. این فناوری ها با ابزارهایی مانند الگوریتم های پیشنهاددهنده، تشخیص چهره، پروفایل سازی و هوش مصنوعی مولد، ابعاد جدیدی از نقض حریم خصوصی ایجاد کرده اند که نظام های حقوقی را با چالش های پیچیده ای مواجه ساخته است. مساله پژوهش حاضر، بررسی چالش های حقوقی نقض حریم خصوصی ناشی از به کارگیری هوش مصنوعی در پلتفرم های رسانه های دیجیتال و تحلیل تطبیقی رویکردهای حقوقی ایران، اتحادیه اروپا و ایالات متحده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه تطبیقی بوده و داده ها از منابع کتابخانه ای، اسناد قانونی و رویه قضایی گردآوری شده اند. نتایج نشان می دهد که اتحادیه اروپا با اتخاذ رویکرد حقوق بنیاد و جامع از طریق GDPR و مقررات هوش مصنوعی (AI Act)، ابزارهای قوی مانند حق فراموشی، ارزیابی تاثیر حفاظت از داده (DPIA)، شفافیت الگوریتمی و حریم خصوصی از طراحی را فراهم کرده است. ایالات متحده رویکردی بخشی، پراکنده و بازارمحور دارد که انعطاف پذیری نوآوری را افزایش می دهد اما حفاظت موثر را تضعیف می کند. نظام حقوقی ایران، با وجود ظرفیت های فقهی و اصول قانون اساسی، به دلیل فقدان قانون جامع حمایت از داده های شخصی، قواعد اختصاصی هوش مصنوعی و نهاد نظارتی مستقل، خلاهای جدی دارد. پژوهش پیشنهاد می کند ایران با الهام هوشمندانه از مدل اروپایی و توجه به مبانی بومی، قانون جامع حمایت از داده و مقررات اختصاصی هوش مصنوعی را تصویب نماید تا از حریم خصوصی شهروندان در عصر دیجیتال حفاظت موثر به عمل آورد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی مشارکتی ، بسیج مردمی ، دفاع مقدس ، کرونا ، جنگ رمضان ، سرمایه اجتماعی ، بازتولید ساختار