بازخوانی مولفه های کارآمدی و مشروعیت نظام اسلامی

نظام سیاسی اسلام بر بنیاد جهان بینی توحیدی و آموزه های فقهی استوار است و در پی آن است که حاکمیت را از سطح قراردادهای اجتماعی به مرتبه ی ولایت الهی ارتقا دهد. در این نظام، مشروعیت حکومت از سوی خداوند و تحقق آن از طریق مشارکت آگاهانه ی امت صورت می گیرد؛ به گونه ای که پیوندی میان «مشروعیت الهی» و «مقبولیت مردمی» برقرار می شود. در پرتو این مبانی، ولایت فقیه در عصر غیبت به مثابه استمرار ولایت الهی، ضامن تداوم رسالت انبیا در هدایت جامعه و اقامه ی عدالت است. نظام اسلامی از منظر فقه حکومتی، نه تنها بر پایه ی نصوص دینی و اجتهاد عقلانی شکل می گیرد، بلکه با تاکید بر شورا، عدالت و نظارت فقهی، ساختاری پاسخ گو و کارآمد پدید می آورد که هدف آن تامین عدالت، امنیت و هدایت اجتماعی است. بررسی دیدگاه های آیت الله محمد یزدی در این زمینه نشان می دهد که او با تبیین رابطه ی متوازن میان فقیه و امت، مشروعیت و کارآمدی را در پیوندی ارگانیک تفسیر می کند و بدین سان، الگویی از حکومت اسلامی عرضه می دارد که در آن قدرت سیاسی، ابزاری برای تحقق احکام الهی و پاسداری از کرامت انسان است.

کلیدواژه ها:

نظام سیاسی اسلام ، مشروعیت الهی ، مقبولیت مردمی ، ولایت فقیه ، فقه حکومتی ، آیت الله محمد یزدی