مبانی الهیاتی حکمرانی تمدنی برای نظام سازی اجتماعی در اندیشه امام شهیدآیت الله خامنه ای (ره)

بنیادهای نظری هر الگوی تمدنی، چیزی فراتر از یک تحلیل آکادمیک صرف است و اهمیتی راهبردی دارد؛ چه آنکه هر تمدنی، پیش از تجلی در قالب ساختارهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، بازتابی از یک جهان بینی و پاسخی نظام مند به پرسش های بنیادین هستی به شمار می رود. مقاله حاضر با روش تحلیلی‑توصیفی و مبتنی بر منظومه فکری آیت الله خامنه ای، به بررسی نقش «مبانی الهیاتی» در شکل گیری الگوی «حکمرانی تمدنی» می پردازد. پرسش اساسی آن است که جهان بینی توحیدی چگونه و از چه مسیری به نظام سازی اجتماعی و الگوی حکمرانی تمدنی منجر می شود. یافته های پژوهش نشان می دهد که توحید در این اندیشه، از یک گزاره صرفا ذهنی فراتر رفته و به عنوان یک «طرح عملیاتی برای اداره زندگی» و شالوده اصلی نظام سازی اجتماعی مطرح می شود. در این راستا، با تکیه بر روش شناسی زبان شناختی، «پیشرفت» به عنوان دال مرکزی و «تمدن و سبک زندگی» به عنوان دال های همراه معرفی می شوند. مقاله استدلال می کند که حکمرانی اسلامی در تفاوت بنیادین با اومانیسم سکولار غرب، با پیوند میان ساحت غیب و شهود و احیای جایگاه انسان به عنوان خلیفه الله، بدیلی جامع برای تمدن مادی مدرن ارائه می دهد. رهبری حکیمانه در این الگو نه به عنوان سلطه، که در جایگاه «ولایت» و «امتداد هدایت الهی» مفهوم پردازی می شود؛ تفاوتی که از بنیاد، معنای حکمرانی را در نسبت با غایت متعالی حیات بازتعریف می کند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی تمدنی ، تمدن نوین اسلامی ، شهید آیت الله خامنه ای ، نظام سازی اجتماعی