بازخوانی هرم مازلو در افق ایرانی اسلامی: تقدم نیازهای متعالی و دلالت های آن برای پایداری اجتماعی انقلاب اسلامی

این پژوهش با هدف بازخوانی انتقادی هرم نیازهای مازلو و ارائه بازصورت بندی مفهومی آن در افق ایرانی - اسلامی، بر تقدم نیازهای متعالی نسبت به نیازهای حیاتی در تبیین بقاء و پایداری اجتماعی انقلاب اسلامی ایران تمرکز دارد. روش مطالعه تحلیلی - نظری است و برای تقویت چارچوب تبیینی، از هم گذاری سه رویکرد معنا درمانی ویکتور فرانکل، نظریه خودتعیین گری دسی و رایان و الگوی ارزش های فرهنگی هافستد بهره گرفته شده است. نتایج نشان می دهد در تجربه انقلاب اسلامی، مقولاتی چون ایمان، معنا، عدالت و تعهد قدسی صرفا پیامد تامین نیازهای زیستی نیستند، بلکه شرط امکان کنش جمعی، تاب آوری و بقاء در سطوح فردی، اجتماعی و تمدنی بوده اند. از این رو، معنا در این بستر «علت بقاء» تلقی می شود نه «محصول بقاء» و مفهوم بقاء از سطح زیستی به ساحت های ارزشی، هویتی و تمدنی ارتقا می یابد. بر این اساس، منطق خطی و زیست گرایانه هرم مازلو برای تبیین جوامع معنویت محور کفایت ندارد و الگوی بدیل مبتنی بر تقدم نیازهای متعالی پیشنهاد می شود که دلالت های حکمرانی معنا و عدالت را برای تقویت پایداری اجتماعی برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

هرم مازلو ، نیازهای متعالی ، انقلاب اسلامی ایران ، پایداری اجتماعی ، حکمرانی معنا و عدالت