تاملی در رابطه حقوق و حکمرانی: بازخوانی چشم اندازهای نوین در پرتو ابزارهای نرم

گسترش روزافزون کاربرد مفهوم حکمرانی در ادبیات حقوقی و سیاسی معاصر، ضرورت بازاندیشی در نسبت آن با حقوق را به یک مسئله مهم نظری و تحلیلی تبدیل کرده است؛ زیرا الگوهای نوین تنظیم گری دیگر صرفا بر قواعد الزام آور دولتی تکیه ندارند، بلکه از طریق شبکه ای از بازیگران، سازوکارها و ابزارهای نرم نیز اعمال می شوند. هدف این مقاله، تشریح و بررسی نسبت های گوناگون حکمرانی با حقوق، با تاکید بر جایگاه حقوق نرم و ابزارهای غیرالزام آور در نظام های حکمرانی جدید است. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی- توصیفی نشان می دهد که حکمرانی مفهومی فراتر از حکومت و اداره سنتی است و می تواند در قالب های مختلفی چون حکمرانی از طریق حقوق، حکمرانی در درون حقوق و حتی حکمرانی در تعارض با حقوق ظهور یابد. همچنین یافته ها حاکی از آن است که ابزارهای نرم، از جمله شاخص ها، گزارش ها و توصیه نامه ها، با وجود فقدان الزام آوری رسمی، در عمل قادرند پیامدهای سخت و کارکردی شبه الزام آور ایجاد کنند و از این رهگذر، مرزهای سنتی میان حقوق و حکمرانی را دگرگون سازند. بر این اساس، به نظر می رسد فهم تحولات معاصر در حقوق و تنظیم گری، بدون تحلیل پیوند پویا و چندلایه میان حقوق و حکمرانی، امکان پذیر نیست.

کلیدواژه ها:

حقوق ، حکمرانی ، حقوق نرم ، ابزارهای نرم ، شاخص ها ، رابطه حقوق و حکمرانی