وظایف مردم در تعامل دوسویه با زمامداران با محوریت بررسی روابط بینامتنی قرآن و نهج البلاغه با تاکید بر نامه ها

این پژوهش که به روش تحلیل محتوا با استفاده از منابع لغوی و تفسیری و شروح نهج البلاغه انجام می شود به بررسی چگونگی بهره گیری کلام علوی از قرآن کریم در خطبه های نهج البلاغه با محوریت وظایف مردم در قبال زمامداران می پردازد تا از رهگذر بررسی مستندات و شواهد قرآنی این نامه ها و نوع رابطه بینامتنی آن با قرآن، از یک سو خاستگاه کلام امام(ع) از آیات قرآن کریم مورد ارزیابی قرار گیرد و از سوی دیگر فهمی جامع و دقیق از نگاه امام به وظایف مردم در برابر زمامداران مطرح شده در این نامه ها ارائه نماید. هدف از این پژوهش، برقراری ارتباط بین دو منبع ارزشمند دینی قرآن کریم و نهج البلاغه به منظور روشنگری و بسط مفاهیم قرآنی و معارف علوی و آشنایی با شیوه بهره گیری از قرآن و فهم دقیق آن در راستای بیان نقش و وظایف مردم در پیشبرد اهداف جامعه و حکمرانی آن است. که در ضمن بررسی و تحلیل در حوزه بینامتنیت با محوریت وظایف مردم در تعامل با کارگزاران، از طریق شناسایی مولفه های آن و تطبیق آنها بر رابطه قرآن و نهج البلاغه می باشد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که بهره گیری کلام علوی از قرآن کریم در این نامه ها، گاه با آوردن عین آیه، بدون کم وکاست(کامل متنی) و گاه با تغییر اندک در متن، متناسب با محتوای خطاب(کامل تعدیلی) و گاه با بکارگیری مضمون آیه(مضمونی) است. این نوع درهم تنیدگی و تناص، ضمن برخورداری از اوج بلاغت، شاخص ها و الگوهایی ناب از معارف علوی با خاستگاه قرآنی در شوون و وظایف مردم درقبال زمامداران ارائه می نماید.

کلیدواژه ها:

روابط بینامتنی ، قرآن کریم ، نهج البلاغه ، خطبه ، تناص