تحلیل موانع اجرای بسته خدمات درمان ناباروری از دیدگاه مدیران و ارئه دهندگان در استان تهران

اجرای بسته های خدمات تخصصی سلامت، به ویژه در حوزه پیچیده درمان ناباروری، همواره با موانع چندلایه ای مواجه است که فاصله معناداری میان سیاست گذاری مکتوب و اجرای میدانی ایجاد می کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل موانع اجرای بسته خدمات درمان ناباروری از دیدگاه مدیران و ارائه دهندگان خدمات در استان تهران انجام شد. این مطالعه با رویکرد آمیخته (اکتشافی متوالی) و در چارچوب نظری تلفیقی پژوهش های اجرایی (CFIR) و نظریه نهادگرایی انجام پذیرفت. در فاز کیفی، ۱۸ مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق با تحلیل محتوای جهت دار مورد بررسی قرار گرفت و در فاز کمی، ۱۴۲ پرسشنامه محقق ساخته ۲۴ گویه ای در سه بعد ساختاری، فرآیندی و رفتاری-انسانی با استفاده از آزمون های t مستقل، ANOVA و همبستگی پیرسون در نرم افزار SPSS-۲۶ تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که موانع فرآیندی با میانگین (۴/۰۰) بالاترین شدت را دارند و شکاف تعرفه ای بین بیمه و هزینه واقعی (۴/۴۲) بحرانی ترین چالش است. در بعد ساختاری، ناپایداری زنجیره تامین تجهیزات (۴/۳۱) و در بعد رفتاری، تعارضات اخلاقی-بالینی (۴/۱۳) در اولویت قرار گرفتند. همچنین، شکاف ادراکی معناداری میان مدیران و ارائه دهندگان در هر سه بعد مشاهده شد (P<۰.۰۵) و ماتریس همبستگی، ماهیت سیستمیک موانع را تایید کرد. اجرای بسته خدمات درمان ناباروری بیش از آنکه با چالش های فنی مواجه باشد، درگیر نارسایی های حکمرانی، تامین مالی و هماهنگی بین بخشی است. گذار از حکمرانی دستوری به حکمرانی مشارکتی و ایجاد کانال های بازخورد چابک میان ستاد و صف، راهبرد کلیدی ارتقای اثربخشی این بسته خدماتی است.

کلیدواژه ها:

بسته خدمات درمان ناباروری ، موانع اجرایی ، چارچوب CFIR ، نظریه نهادگرایی ، استان تهران