عدالت اجتماعی در سلامت روان و جامعه پذیری کودکان

عدالت اجتماعی به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار نقشی تعیین کننده در شکل گیری سلامت روان و فرایند جامعه پذیری کودکان دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه عدالت اجتماعی و سلامت روان کودکان و نوجوانان در ایران انجام شد. روش شناسی به صورت ترکیبی (کمی - کیفی) طراحی شد؛ در بخش کمی ۴۰۰ کودک و والدین آنان از مناطق شهری و روستایی انتخاب شدند و پرسشنامه های استاندارد سلامت روان و جامعه پذیری تکمیل گردید. در بخش کیفی نیز مصاحبه های نیمه ساختار یافته با کودکان، والدین و معلمان صورت گرفت. نتایج کمی نشان داد عدالت اجتماعی ادراک شده با شاخص های سلامت روان، کاهش افسردگی و اضطراب، افزایش عزت نفس و احساس تعلق همبستگی مثبت و معناداری دارد. تحلیل کیفی نیز بیانگر تجربه تبعیض های آموزشی و اقتصادی و اثرات آن بر عزت نفس و تعاملات اجتماعی کودکان بود. بحث و نتیجه گیری پژوهش ضمن تکیه بر نظریات جان رالز و آمارتیا سن و نظریه های روان شناسی رشد نشان داد که نابرابری های اقتصادی-اجتماعی در ایران به ویژه در مناطق محروم و در شهرهایی چون اصفهان، پیامدهای منفی قابل توجهی بر سلامت روان کودکان دارند. بر این اساس ضرورت اجرای سیاست های حمایتی در حوزه آموزش و سلامت روان، توجه به نقش مدارس در تقویت عدالت فرهنگی و اجتماعی و حمایت هدفمند از خانواده های کم درآمد پیشنهاد می شود. در پایان محدودیت هایی چون دشواری نمونه گیری و قابلیت تعمیم نتایج مطرح شده و بر ضرورت انجام پژوهش های طولی و مداخلات آزمایشی در آینده تاکید گردید. یافته ها محدود به نمونه کودکان اصفهان بوده و نیازمند بررسی در سایر مناطق کشور است.

کلیدواژه ها:

عدالت اجتماعی ، سلامت روان ، جامعه پذیری ، کودکان ، ایران ، اصفهان