نقش مولفه های قدرت در قصائد ناصر خسرو براساس دیدگاه میشل فوکو

قدرت یکی از مفاهیم بنیادین در اندیشه های اجتماعی و ادبی است که همواره در آثار شاعران و نویسندگان بازتاب یافته است. ناصر خسرو قبادیانی شاعر و اندیشمند قرن پنجم هجری در قصائد خود به بررسی مسائل سیاسی، اجتماعی و دینی زمانه خویش پرداخته و با زبانی انتقادی در برابر بسیاری از ساختارهای مسلط قدرت موضع گرفته است. از سوی دیگر، میشل فوکو، فیلسوف معاصر فرانسوی، قدرت را نه صرفا در اختیار حکومت ها بلکه در شبکه ای از روابط اجتماعی، گفتمان ها و نظام های دانایی بررسی می کند. این پژوهش با تکیه بر دیدگاه فوکو به تحلیل مولفه های قدرت در قصائد ناصر خسرو می پردازد و نشان می دهد که مفاهیمی چون دانش، حقیقت، دین، عقل و زبان شعری چگونه به ابزارهایی برای مقاومت در برابر قدرت های مسلط تبدیل شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که شعر ناصر خسرو عرصه ای برای مبارزه گفتمانی و بازتعریف حقیقت در برابر گفتمان های غالب زمانه است.

کلیدواژه ها:

ناصر خسرو ، قصیده ، قدرت ، میشل فوکو ، گفتمان ، دانش ، مقاومت