بازشناسی مولفه های پایداری اجتماعی- فرهنگی در خانه های سنتی ایرانی(مورد پژوهی: خانه های قاجاری تهران)

معماری ایرانی از دیرباز برپایه معیارهای توسعه پایدار شکل گرفته که پاسخگوی نیازهای شهروندان در طول سده ها بوده است. پایداری اجتماعی و فرهنگی از جمله مولفه های اصلی توسعه پایدار بوده اند که جایگاه ویژه ای در معماری خانه های سنتی ایرانی داشته اند. با توجه به فقدان این ارزش ها و معیارها در طراحی خانه های امروزی، هدف اصلی این پژوهش دستیابی به مولفه های پایداری اجتماعی- فرهنگی در خانه های ایرانی دوره قاجار می باشد. معماری دوره قاجار بویژه پس از پادشاهی ناصرالدین شاه دوره گذار از سنت به مدرنیته و تحول در شکل گیری بناهای مسکونی بوده و خانه های این دوران تلفیقی از معماری سنتی ایرانی با تاثیرپذیری از جلوه های مدرنیته غربی بوده اند. از این رو بررسی و مطالعه ضوابط و معیارهای پایداری اجتماعی- فرهنگی در خانه های این دوران می تواند گامی موثر در شناسایی معضلات اجتماعی- فرهنگی خانه های امروزی باشد. روش پژوهش اتخاذ شده تحلیلی- تطبیقی و نمونه های مورد بررسی هفت خانه قاجاری واقع در منطقه دوازده شهر تهران می باشند که پس از شناسایی معیارها و مولفه های پایداری اجتماعی- فرهنگی در طراحی معماری، این معیارها با خانه های انتخابی با بررسی تطبیقی، تحلیل می شوند. نتایج این پژوهش می تواند منجر به ارایه معیارها و راهبردهایی به منظور بازآفرینی ارزش ها و مولفه های توسعه پایدار در طراحی خانه های معاصر گردد.

کلیدواژه ها:

پایداری اجتماعی ، پایداری فرهنگی ، خانه های سنتی ایرانی ، خانه های قاجاری