دسته بندی عناصر نور محور در خانه های سنتی یزد

نور به عنوان یکی از مولفه های اساسی در تجربه و ادراک فضاهای معماری، نقش مهمی در شکل دهی کیفیت بصری و فضایی خانه های سنتی یزد ایفا می کند. با این حال، بررسی نظام مند سازوکارهای حضور نور در این خانه ها و شناسایی راهکارهای سنتی به منظور بهبود کیفیت نور فضاها، تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل و دسته بندی عناصر موثر بر نور در خانه های سنتی یزد و ارائه دسته بندی برای درک سازوکارهای حضور نور در این معماری است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوا انجام شد و داده ها از طریق مطالعه میدانی، مشاهده مستقیم فضاها و تحلیل مستندات معماری شامل نقشه ها و تصاویر تاریخی گردآوری گردید. تحلیل داده ها منجر به شناسایی سه دسته اصلی عناصر مرتبط با نور شد: ۱) نورگیرها که نور مستقیم را به فضا هدایت می کنند، ۲) سایه سازها که با تعدیل شدت نور و ایجاد سایه، تعادل روشنایی فضا را حفظ می کنند، و ۳) بازتاب دهنده ها که با بازتابش نور، روشنایی غیرمستقیم و لطافت بصری فضا را افزایش می دهند. نتایج پژوهش دسته بندی برای درک سازوکارهای نورپردازی در معماری سنتی یزد ارائه می دهد و می تواند الهام بخش طراحی معاصر با بهره گیری از راهکارهای سنتی نور باشد.

کلیدواژه ها:

نور ، نورگیر ، سایه ساز ، بازتاب دهنده نور ، خانه های سنتی یزد