قاب سینما، ابزاری برای بازآفرینی مفهوم خانه (معماری روایت، روایت معماری)

در این پژوهش برآنیم که جستاری در چگونگی خلق تصویر از خانه ی ایرانی داشته باشیم، هنگامی که توسط قاب کارگردان دچار هرمنوتیک می شود. می خواهیم بیندیشیم که چگونه یک خانه به واسطه کارگردان به نحوی برای مخاطب قاب می شود که حس مورد نظر او در تماشاگر القا شود؛ و تا چه حد موفق است. هدف ما تاویل شناخت یعنی کشف معنایی که به واسطه ی سینما، از متن اصلی(خانه) برداشت شده، و چگونگی رسیدن آن به مخاطب است. به طور مثال، داریوش مهرجویی وقتی در فیلم پری، اتاق صفا(خسرو شکیبایی) را نشان می دهد، در عین کوچکی و سادگی؛ پر از نور است و شاید شاهدیست بر آگاهی او. اما وقتی خانه ی پدری او را می بینیم با وجود زیبایی و دلبازی بنا، پر از درد، غبار و تاریکی است. یا در فیلم مسافران بهرام بیضایی، ابتدا خانه پر نور و شاد است اما در ادامه، با شنیدن خبر فوت فرزندان آن خانه، محمل غم می شود و اندک اندک غرق در تاریکی می شود چنان که می بینیم انگار دیوارها با نزدیک شدن به هم، بر نوعروس خانه (مژده شمسایی) فشاری مضاعف وارد می کنند. می خواهیم دریابیم معماری یک بنا چطور می تواند روی کارگردان اثر بگذارد و کارگردان تا چه حد می تواند با نگاه خود در یک بنا دخل و تصرف کند. و اینکه کار معمار چگونه بستری برای هرمنوتیک می شود تا به مخاطب فیلم برسد. دلیل اهمیت چنین پژوهشی آن است که بررسی آنچه یک قاب می تواند از خانه و مفهوم تصویر «در خانه بودن» به مخاطب نشان دهد، به جهت گیری اهداف معماری و سینما کمک کند.

کلیدواژه ها:

معماری ، سینما ، هرمنوتیک ، خانه ایرانی ، چگونگی حضور ، قاب مشاهده