بررسی تطبیقی نقش تقصیر زیان دیده در تحدید و توزیع مسئولیت مدنی در حقوق ایران و فرانسه

نقش زیان دیده در ورود خسارت و تاثیر رفتار او بر مسئولیت مدنی عامل زیان از مباحث دیرپای حقوق مسئولیت مدنی است که در نظام های حقوقی مختلف تحولات چشمگیری را تجربه کرده است. در حقوق روم و نظام سنتی کامن لا، تقصیر زیان دیده غالبا به محرومیت کامل وی از دریافت خسارت می انجامید بی آنکه میزان و درجه دخالت او در وقوع زیان به طور دقیق ارزیابی شود. با گذر زمان این رویکرد در بسیاری از نظام های حقوقی غربی تعدیل شد و جای خود را به نظریه تقسیم مسئولیت داد. در مقابل در فقه اسلامی از دیرباز ایده تجزیه و توزیع مسئولیت در فرض اجتماع اسباب پذیرفته شده و مبنای متفاوتی برای تحلیل اثر فعل زیان دیده ارائه گردیده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی نقش تقصیر زیان دیده در تحدید و توزیع مسئولیت مدنی در حقوق ایران و فرانسه انجام شده و می کوشد به این پرسش پاسخ دهد که در صورت دخالت موثر زیان دیده در ایجاد یا تشدید ضرر حدود تاثیر رفتار او بر مسئولیت عامل زیان چگونه تعیین می شود؟ آیا تقصیر زیان دیده موجب سقوط کامل حق مطالبه خسارت است یا صرفا به کاهش و توزیع مسئولیت میان طرفین می انجامد؟ همچنین شرایط تحقق این تاثیر، از جمله وجود رابطه سببیت، نوع تقصیر، عمد یا غیرعمد بودن رفتار عامل زیان و پیش بینی پذیری اقدام زیان دیده مورد تحلیل قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

تقصیر زیان دیده ، توزیع مسئولیت ، تحدید خسارت ، رابطه سببیت ، مسئولیت مدنی ، حقوق ایران و فرانسه