تحلیل روند تغییرات تلفات تصادفات جاده ای در راه های برون شهری و روستایی ایران (مورد مطالعه محور ایرانشهر)

حکیده حوادث رانندگی یکی از مهم ترین چالش های حوزه حمل ونقل در بسیاری از کشورها به شمار می آید و پیامدهای انسانی، اجتماعی و اقتصادی گسترده ای به همراه دارد. بررسی روند تغییرات تلفات و مصدومان ناشی از تصادفات می تواند نقش مهمی در شناخت وضعیت ایمنی راه ها و جهت دهی سیاست های پیشگیرانه ایفا کند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر تحلیل روند تلفات ناشی از حوادث رانندگی با تاکید بر راه های برون شهری و روستایی و بررسی تغییرات آن در سال های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴ است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است و داده های مورد استفاده از آمار رسمی ثبت شده در جداول و گزارش های مرتبط با تلفات ترافیکی استخراج شده است. برای تحلیل داده ها از مقایسه روندی، بررسی درصد تغییرات سالانه و تحلیل نمودارهای آماری استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که روند تلفات ناشی از حوادث رانندگی در دوره زمانی مورد بررسی یکنواخت نبوده و با نوساناتی همراه بوده است؛ در برخی سال ها کاهش قابل توجهی در تعداد تلفات مشاهده شده، در حالی که در برخی مقاطع افزایش یا توقف روند کاهشی دیده می شود. همچنین یافته ها بیانگر آن است که بخش عمده تلفات به راه های برون شهری و روستایی اختصاص دارد و تغییرات این دو بخش نقش تعیین کننده ای در تغییرات آمار کل تلفات دارد. مقایسه آمار متوفیات در سال های متوالی نشان می دهد که در برخی بخش ها کاهش نسبی تعداد جان باختگان رخ داده است که می تواند نشانه ای از بهبود نسبی وضعیت ایمنی در برخی مسیرها باشد. در مجموع نتایج پژوهش نشان می دهد که اگرچه در سال های اخیر نشانه هایی از کاهش تلفات مشاهده می شود اما این روند هنوز به سطحی پایدار نرسیده و همچنان نیازمند برنامه ریزی مستمر، پایش دقیق داده ها و تمرکز بر راه های پرخطر است. بر این اساس، استفاده از رویکردهای داده محور در مدیریت ایمنی راه ها و اولویت بندی اقدامات در راه های برون شهری و روستایی می تواند نقش موثری در کاهش پایدار تلفات ناشی از حوادث رانندگی ایفا کند.

کلیدواژه ها:

تلفات جاده ای ، حوادث رانندگی ، تصادفات جاده ای ، راه های برون شهری ، راه های روستایی