شناسایی، عارضه یابی و درمان نارسانویسی و اختلال دیکته نویسی در دانش آموز پایه دوم ابتدایی: یک مطالعه اقدام پژوهی جامع

ارتقای مهارت های نوشتاری در دوره ابتدایی، از مهم ترین پایه های یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به شمار می رود. نوشتن نه تنها ابزاری برای بیان اندیشه و برقراری ارتباط است، بلکه زیربنای اصلی یادگیری سایر دروس و شاخص مهمی در ارزیابی های تحصیلی محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی، عارضه یابی جامع و درمان مشکل نارسانویسی و اختلال دیکته نویسی در یک دانش آموز پایه دوم ابتدایی انجام شده است. روش این پژوهش، اقدام پژوهی (پژوهش در عمل) بوده که با بهره گیری از رویکردی تامل گرایانه و ساختاریافته در طول ۱۶ جلسه کارورزی ۲ در یکی از مدارس اصفهان انجام گرفته است. جهت گردآوری شواهد نخستین (شواهد ۱)، از ابزارهای چندگانه نظیر مشاهده مستقیم کلاسی، بررسی دقیق و تحلیل خطاهای موجود در دفاتر مشق و املا، و مصاحبه نیمه ساختاریافته با معلم راهنما و اولیای دانش آموز استفاده شد. بررسی و تحلیل داده های کیفی نشان داد علت اصلی مشکل دانش آموز، ترکیبی از ضعف در مهارت های حرکتی ظریف دست، عدم تسلط بر وضعیت ارگونومیک و حرکتی قلم گیری، عدم رعایت نظم فضایی-خطی و اختلال در ادراک بینایی-فضایی حروف بوده است. بر این اساس، طرح مداخله ای ۱۰ مرحله ای و مبتنی بر رویکردهای رفتاردرمانی، تمرینات دیداری-حرکتی، و الگودهی همتایان طراحی و طی چند هفته اجرا گردید. گردآوری شواهد دوم و تحلیل مقایسه ای پیش و پس از مداخله نشان داد که اجرای طرح، اثر چشمگیری در افزایش میزان خوانایی، رعایت فواصل استاندارد واژگان، کاهش محسوس خطاهای املایی، و ارتقای اعتمادبه نفس و انگیزه تحصیلی دانش آموز داشته است.

کلیدواژه ها:

نارسانویسی ، اختلال دیکته نویسی ، اقدام پژوهی ، مهارت های حرکتی ظریف ، ادراک بینایی-فضایی ، آموزش ابتدایی