مطالعه دیپلماسی شهری و عوامل زمینه ساز آن با رویکرد کیفی (مورد مطالعه: تبریز)

در دنیای جهانی شده ی امروز، کلان شهرها به عنوان یکی از بازیگران نظام بین الملل در کنار دولت ها به نقش آفرینی و برقراری تعاملات بین المللی می پردازند و سهم به سزایی در گسترش و بهره برداری از «دیپلماسی شهری» دارند. دیپلماسی شهری به واسطه ی روابط بین المللی در حوزه های مختلف فرهنگی، دینی، اقتصادی، سیاسی و ... از طریق رسانه ها به خارج از مرزهای کشورها گسترش یافته و تعاملات گسترده ای بین شهرها حاصل می گردد. دیپلماسی شهری ابزار سیاست گذاری شهری است که به منظور کنترل کشمکش ها برای تقویت همکاری های جهانی میان شهری و حصول به منافع عالی شهری و شهروندی مشترک استفاده می شود. مجموع این فعالیت ها توسط مقامات حکومت های محلی یا موجودیت های فرو ملی به منظور ارتقای انسجام اجتماعی، جلوگیری از منازعات، برقراری صلح و بازسازی پس از منازعات در یک منطقه درگیر منازعه، انجام می شود. رسالت دیپلماسی در دنیای امروز از دایره امنیت و سیاست فراتر رفته و به حوزه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و رسانه ای وارد شده است. با این اوصاف هدف تحقیق حاضر مطالعه دیپلماسی شهری و عوامل زمینه ساز آن با رویکرد کیفی در شهر تبریز است. روش تحقیق به صورت کیفی و از طریق مصاحبه در دو بخش مجزا شامل زمینه های شکل گیری دیپلماسی شهری و عناصر دیپلماسی شهری با 22 نفر خبره ی مدیریت شهری و شهرداری های کلان شهر تبریز به روش گلوله برفی در سال 1401 انجام گرفته است. تحلیل یافته ها بر اساس روش «تحلیل مضمون» نشان داد: از بین 281 کد اولیه، 42 کد طبقه بندی شده، 15 مضمون فرعی و شش مضمون اصلی 1. اقتصاد شهری 2. شبکه شهری 3. توسعه شهری 4. امنیت شهری 5. نمایندگی شهری 6. فرهنگ شهری به عنوان عوامل زمینه ساز دیپلماسی شهری شناسایی شدند. همچنین از بین284 کد اولیه، 45 کد طبقه بندی شده،17 مضمون فرعی و شش مضمون اصلی 1. فرهنگی 2. رسانه ای 3. علمی-آموزشی 4. ورزشی 5. گردشگری 6. دینی به عنوان عناصر دیپلماسی شهری کلان شهر تبریز شناسایی شدند. در نتیجه عوامل زمینه-ساز دیپلماسی شهری با استفاده از ارتباطات و رسانه ها می توانند در شکل گیری عناصر دیپلماسی شهری نقش داشته و تداوم و همزمانی آنها منجر به توسعه دیپلماسی شهری کلان شهر تبریز با سایر شهرهای جهان به ویژه شهرهای خواهرخوانده خواهد شد.

کلیدواژه ها:

دیپلماسی شهری ، عوامل زمینه ساز ، شهرهای خواهرخوانده ، کلان شهر تبریز ، جهانی شدن.