بررسی و واکاوی معیارهای نقد در مقامات حمیدی

نقد منتقدان ادبی در سنجش آثار ادبی شیوه ها و معیارهایی دارند که بر اساس شیوه ها و معیارهای از پیش تعیین شده، اثر ادبی را مورد بررسی و ارزیابی قرار می دهند. برخی از این معیارها به اقتضای زمان، در میان آثار ادبی آن زمان به صورت جسته و گریخته اشاره شده است که در حوزه نقد ادبی، از جایگاه ویژه ای برخوردار است. مقامات حمیدی از جمله آثاری است که علاوه بر ارزش برجسته ادبی از لحاظ داستان پردازی و نقل روایی، بخشی از موازین ادبی برجسته را در قالب معیارهای زبانی، بلاغی و اخلاقی، در خود گنجانیده است که می توان آن را به عنوان بخشی از معیارهای نثر ادبی دوران حمیدی تلقی کرد. با نتایج به دست آمده از سنجش معیارهای نقدی موجود در مقامات حمیدی به وضوح می توان دریافت که بخش گسترده ای از این موازین، در حوزه بلاغت و اخلاق است که محک سنجش اثر گویای نقش اخلاق در سخن پردازی آثار ادبی پیشینیان است. نکته ی درخور تامل دیگر در این بحث، قابلیت انطباق برخی از این معیارها با موازین نقدی نظریه پردازان غربی است. بر این اساس می توان ادعا کرد که برخی از آراء نقدی مطرح در غرب چیز نوپدیدی نیست و همین نظرات با عناوین دیگری در ادبیات سنتی فارسی مطرح بوده است.

کلیدواژه ها:

نقد ادبی ، مقامات حمیدی ، بلاغت ، اخلاق ، زبان