بررسی روشهای زیستی کنترل آفات به عنوان جایگزین سموم کشاورزی

استفاده گسترده از سموم شیمیایی در کشاورزی اگرچه موجب کنترل سریع آفات و افزایش تولید محصولات شده است اما پیامدهایی مانند آلودگی منابع طبیعی کاهش تنوع زیستی آسیب به موجودات غیر هدف و افزایش مقاومت آفات را به همراه داشته است. از این رو توسعه روشهای جایگزین و پایدار مانند کنترل زیستی آفات به عنوان یکی از راهبردهای مهم آفات و در مدیریت نوین کشاورزی مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این مطالعه بررسی روشهای زیستی کنترل آفات ارزیابی ظرفیت آنها به عنوان جایگزینی برای سموم کشاورزی است این پژوهش به روش مروری روایتی انجام شد و اطلاعات مرتبط از مطالعات علمی منتشر شده در پایگاههای معتبر استخراج و تحلیل گردید. یافته های بررسی نشان داد که عوامل مختلف زیستی شامل شکارگرها پارازیتوئیدها عوامل بیماریزای حشرات مانند باکتریها قارچ ها، ویروسها و نماتدهه همچنین عصاره ها و ترکیبات گیاهی نقش موثری در کاهش جمعیت آفات و محدود کردن مصرف آفت کشهای شیمیایی دارند این روشها علاوه بر کاهش آلودگیهای زیست محیطی به حفظ تنوع زیستی کاهش خطر ایجاد مقاومت و افزایش پایداری سامانههای تولید کشاورزی کمک می کنند با این حال محدودیتهایی مانند وابستگی به شرایط محیطی سرعت اثر کمتر نسبت به سموم شیمیایی مشکلات تولید انبوه هزینه های تجاری سازی و نیاز به دانش فنی از موانع گسترش کاربرد آنها محسوب می شوند. نتایج نشان داد که آینده کنترل زیستی آفات به توسعه رویکردهای تلفیقی و استفاده از فناوریهای نوین مانند فناوری نانو زیست فناوری کشاورزی دقیق و سامانه های هوشمند پایش آفات وابسته است. در مجموع کنترل زیستی نمی تواند در کوتاه مدت به طور کامل جایگزین سموم شیمیایی شود اما به عنوان یکی از ارکان اصلی مدیریت تلفیقی آفات می تواند نقش مهمی در کاهش مصرف نهاده های شیمیایی حفظ سلامت اکوسیستم ها و حرکت به سوی کشاورزی پایدار ایفا کند.

کلیدواژه ها:

کنترل زیستی آفات ، آفت کشهای زیستی ، دشمنان طبیعی ، مدیریت تلفیقی آفات ، کشاورزی پایدار ، سموم شیمیایی