ارزیابی نقش میکروفایبرها در انتقال رادیونوکلئیدهای محیطی؛ سنتز شواهد و تحلیل پیامدهای زیست محیطی

آلودگی ناشی از میکروفایبرها به عنوان یکی از مهمترین اجزای ریز آلاینده های پلاستیکی در سال های اخیر به یکی از چالش های نوظهور محیط زیست تبدیل شده است. این ذرات به دلیل سطح ویژه بالا، ویژگی های فیزیکوشیمیایی متنوع و قابلیت برهم کنش با آلاینده های معدنی می توانند به عنوان بسترهای موثر برای جذب، حمل و انتقال رادیونوکلئیدها در محیط های آبی، خاکی و رسوبی عمل کنند. با وجود افزایش مطالعات مرتبط با برهم کنش میکروفایبرها و آلاینده های شیمیایی، اطلاعات موجود درباره نقش میکروفایبرها در انتقال رادیونوکلئیدها همچنان پراکنده و محدود است. در این مطالعه، با بهره گیری از رویکرد سنتز شواهد، پژوهش های منتشر شده در زمینه برهم کنش میکروفایبرها و رادیونوکلئیدها مورد تحلیل و یکپارچه سازی قرار گرفت. سازوکارهای موثر بر جذب سطحی، انتقال، آزادسازی و سرنوشت محیطی رادیونوکلئیدها بر روی میکروفایبرها بررسی شد و عوامل کنترل کننده شامل نوع پلیمر، ویژگی های سطحی، اندازه الیاف، شرایط شیمیایی محیط و خصوصیات رادیونوکلئیدها تحلیل شدند. همچنین پیامدهای بالقوه این فرآیندها بر انتقال آلاینده ها در زنجیره غذایی، افزایش قابلیت دسترسی زیستی و مخاطرات اکولوژیکی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج سنتز مطالعات نشان می دهد که میکروفایبرها به ویژه در محیط های آبی می توانند نقش قابل توجهی در جابه جایی و بازتوزیع رادیونوکلئیدها ایفا کنند اگرچه شدت این فرآیند به ویژگی های فیزیکوشیمیایی ذرات و شرایط محیطی وابسته است. در عین حال کمبود داده های تجربی، نبود روش های استاندارد نمونه برداری و تفاوت در طراحی مطالعات، ارزیابی کمی این نقش را با عدم قطعیت همراه کرده است. این پژوهش ضمن ارائه تصویری جامع از وضعیت دانش موجود، شکاف های پژوهشی کلیدی را شناسایی کرده و بر ضرورت انجام مطالعات استاندارد، توسعه مدل های پیش بینی انتقال و تلفیق رویکردهای آزمایشگاهی و میدانی برای ارزیابی دقیق تر مخاطرات زیست محیطی ناشی از میکروفایبرها و رادیونوکلئیدها تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

میکروفایبرها ، رادیونوکلئیدها ، انتقال آلاینده ها ، سنتز ، شواهد ، ارزیابی مخاطرات زیست محیطی