ارزیابی چرخه حیات هودهای آشپزخانه با مواد و طراحی های مختلف و تحلیل اثرات زیست محیطی با استفاده از SimaPro (مطالعه موردی کارخانه اخوان جم)

افزایش آلودگی های زیست محیطی ناشی از استخراج و مصرف بی رویه منابع در صنایع فلزی ضرورت ارزیابی پایدار محصولات را برجسته کرده است. صنعت هود آشپزخانه به دلیل استفاده از فلزات، رنگ ها و فرایندهای انرژی بر سهم قابل توجهی در انتشار آلاینده ها دارد. این پژوهش با هدف ارزیابی و مقایسه اثرات زیست محیطی دو مدل هود آشپزخانه (۲۱۹) و (۲۲۲) تولیدی کارخانه اخوان جم و شناسایی نقاط بحرانی چرخه حیات انجام شد. روش تحقیق بر پایه ارزیابی چرخه عمر (LCA) با رویکرد گهواره تا دروازه با استفاده از نرم افزار SimaPro و متد ۲۰۱۶ (Recipe Midpoint (H) انجام گردید. واحد کارکردی یک دستگاه هود آشپزخانه و مرز سیستم از استخراج مواد خام تا خروج محصول از کارخانه تعریف شد. داده های فهرست موجودی شامل ترکیب و وزن مواد فولاد، آلومینیوم، مس، پلاستیک، شیشه و اجزای الکتریکی بوده و برای محاسبه شاخص هایی مانند گرمایش جهانی، اسیدی شدن، سمیت انسانی، مصرف آب و کمبود منابع فسیلی به کار رفت. نتایج نشان داد در مدل H۲۱۹ بدنه فلزی حدود ۵۰٪ از گرمایش جهانی را ایجاد می کند و آلومینیوم بیش از ۵۰٪ در کمبود منابع فسیلی نقش دارد؛ همچنین مس با سهمی تا ۹۰٪ عامل اصلی سمیت اکوسیستم هاست. در مدل H۲۲۲ بدنه گالوانیزه حدود ۶۱٪ از گرمایش جهانی و بیش از ۷۶٪ از مصرف آب را به خود اختصاص می دهد و مس همچنان با حدود ۸۹٪ بیشترین سهم را در شاخص های سمیت دارد. مقایسه کلی نشان داد H۲۱۹ در ۶۴٪ شاخص ها اثر منفی بیشتری دارد اما در مصرف آب عملکرد بهتری نسبت به H۲۲۲ ارائه می کند. در نتیجه هیچ یک از دو مدل برتری مطلق ندارند و بهبودهایی مانند استفاده از فلزات بازیافتی، کاهش وزن بدنه، جایگزینی مس، پوشش دهی خشک، طراحی ماژولار و سیستم بازگشت محصول برای ارتقای پایداری پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

اثرات زیست محیطی ، ارزیابی چرخه حیات ، هود آشپزخانه ، SimaPro ، گرمایش جهانی