تحلیل نیروهای بیرونی موثر بر سناریوهای شکست سد باطله معدن طلای اندریان و پیامدهای آن با بهره گیری از مدل PESTEL

سدهای باطله از زیرساخت های حیاتی معدنی هستند که شکست آنها می تواند پیامدهای فاجعه بار زیست محیطی، انسانی و اقتصادی به همراه داشته باشد. با توجه به اهمیت ایمنی این سازه ها، مدیریت ریسک آنها نیازمند فراتر رفتن از جنبه های صرفا فنی و بررسی نیروهای بیرونی تاثیرگذار است. هدف اصلی این پژوهش تحلیل نیروهای بیرونی موثر بر سناریوهای شکست سد باطله معدن طلای اندریان و پیامدهای آن با استفاده از مدل تحلیلی PESTEL است. این تحقیق کاربردی با روش توصیفی تحلیلی و از طریق مطالعه اسنادی منابع علمی تخصصی و گزارش های فنی انجام شده است. در این فرآیند عوامل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فناورانه، زیست محیطی و حقوقی دسته بندی و با سناریوهای شکست تطبیق داده شدند. نتایج نشان داد که پنج سناریوی اصلی شکست شامل سرریز، لغزش، شیب، فرسایش، داخلی، روانگرایی و زلزله تنها تحت تاثیر عوامل فنی نیستند. تحلیل PESTEL آشکار ساخت که عوامل زیست محیطی و فناورانه بیشترین ارتباط مستقیم را با پایداری فیزیکی سد دارند؛ در حالی که عوامل سیاسی، اقتصادی و حقوقی از مسیر سیاست گذاری، میزان سرمایه گذاری و نظارت نهادی اثرگذارند. همچنین عوامل اجتماعی به ویژه سکونتگاه های پایین دست شدت پیامدهای احتمالی را تشدید می کنند. مدیریت ایمنی سد باطله اندریان نیازمند رویکردی یکپارچه و چندبعدی است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که به کارگیری چارچوب PESTEL ابزاری کارآمد برای درک جامع ریسک، بهبود سیاست گذاری، تقویت نظام های نظارتی و ارتقای راهبردهای مدیریت ریسک در صنعت معدن فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

سد ، باطله ، مدل PESTEL ، سناریوهای شکست سد ، معدن طلای اندریان ، مدیریت ریسک معدن