طراحی راهبردهای هوشمندسازی مدیریت پسماند تهران با اتکا به ارزیابی نقاط قوت و ضعف فناوری های شهری بر مبنای مدل SWOT

پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت موجود و ارائه راهبردهای هوشمندسازی مدیریت پسماند در شهر تهران یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان پسماند شهری با حدود ۷۵۰۰ تا ۸۵۰۰ تن در روز انجام شده است. این مطالعه که ماهیتی کاربردی و روشی توصیفی-تحلیلی دارد با بررسی اسناد رسمی، منابع کتابخانه ای و ارزیابی زیرساخت های فناورانه موجود به تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدهای مدیریت پسماند تهران بر اساس مدل SWOT پرداخته است. نتایج نشان می دهد که تهران در مرحله گذار از نظام سنتی به مدیریت هوشمند پسماند قرار دارد؛ به طوری که بهره گیری از زیرساخت های فناوری اطلاعات، سامانه های GIS، استفاده از GPS در ناوگان و تجربه اجرای پروژه های شهر هوشمند از جمله نقاط قوت محسوب می شوند. در مقابل، نبود سامانه یکپارچه مدیریت پسماند، کاربرد محدود مخازن هوشمند، ضعف در تحلیل داده های عملیاتی و محدودیت منابع مالی مهم ترین نقاط ضعف را شکل می دهند. از سوی دیگر، گسترش زیرساخت های ارتباطی، رشد شرکت های دانش بنیان و توجه روزافزون به شهر هوشمند فرصت های قابل توجهی برای توسعه این حوزه فراهم کرده اند، در حالی که هزینه های بالای سرمایه گذاری، وابستگی به فناوری های وارداتی و چالش های امنیت داده ها تهدیدهای اصلی به شمار می روند. بر اساس تلفیق این عوامل مجموعه ای از راهبردهای ST, WO, SO و WT استخراج شد که شامل توسعه سامانه یکپارچه مدیریت پسماند مبتنی بر GIS و اینترنت اشیاء، گسترش مخازن هوشمند، بهینه سازی مسیر ناوگان جمع آوری، توانمندسازی نیروی انسانی، ارتقای مشارکت شهروندان و بهره گیری از الگوهای نوین سرمایه گذاری است. یافته ها بیانگر آن است که تحقق مدیریت هوشمند پسماند در تهران نیازمند رویکردی نظام مند، داده محور و مبتنی بر تلفیق نوآوری های فناورانه با اصلاحات مدیریتی و نهادی بوده و می تواند چارچوبی راهبردی برای برنامه ریزی و تصمیم گیری مدیران شهری فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

مدیریت پسماند ، شهری ، شهر هوشمند ، تحلیل SWOT ، اینترنت اشیاء ، برنامه ریزی راهبردی شهری