ارزیابی اثرات تغییر اقلیم و تغییرات کاربری زمین بر تشدید سیلاب های شهری در مناطق ساحلی شمال ایران مطالعه موردی حوضه نوشهر-چالوس

هدف این پژوهش ارزیابی اثرات هم زمان تغییر کاربری اراضی و روندهای اقلیمی بر رفتار سیلابی حوضه نوشهر چالوس طی دوره ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۵ است. در این راستا از تصاویر ماهواره ای Landsat ۷ و ۸ در دوره زمانی مورد مطالعه برای استخراج نقشه های کاربری زمین بهره گرفته شد و صحت سنجی طبقه بندی با شاخص های Overall Accuracy و ضریب Kappa ارزیابی گردید، همچنین ضریب رواناب زیرحوضه ها بر اساس تغییرات کاربری محاسبه و روندهای دما و بارش ایستگاه نوشهر مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان می دهد که مساحت اراضی شهری طی دوره مطالعه رشدی بیش از ۶۰ درصد داشته در حالی که پوشش جنگلی و اراضی کشاورزی با کاهش قابل توجهی مواجه شده اند این تغییرات موجب افزایش ضریب رواناب متوسط حوضه از ۰/۲۸ در سال ۲۰۰۵ به ۳۱ در سال ۲۰۲۵ شده و در برخی زیرحوضه های پایین دست مقادیر بالاتری را نشان می دهد تحلیل داده های اقلیمی بیانگر روند افزایشی دما و کاهش بارش سالانه است در حالی که بارش های حدی کوتاه مدت رفتار نوسانی و پایدار خود را حفظ کرده اند. این شرایط همراه با کاهش پوشش های طبیعی پتانسیل بروز سیلاب های ناگهانی و مخرب را در حوضه افزایش داده است. یافته های این پژوهش بر ضرورت کنترل توسعه شهری، مهار سیلاب ها و ملاحظات محیط زیستی در مدیریت سیلاب های شهری مناطق ساحلی شمال ایران تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

تغییر کاربری ، زمین ، سیلاب ، شهری ، Landsat ۷/۸ ، ضریب رواناب ، نوشهر چالوس