تحلیل راهبردهای بهبود زنجیره ارزش کشاورزی با تاکید بر توسعه پایدار حکمرانی هوشمند و رقابت پذیری جهانی

زنجیره ارزش کشاورزی یکی از مهم ترین مولفه های توسعه اقتصادی در کشورهای در حال توسعه محسوب می شود و نقش اساسی در افزایش بهره وری، امنیت غذایی، توسعه صادرات و ارتقای درآمد کشاورزان دارد. در دهه های اخیر تحول ساختار بازارهای جهانی، رشد جمعیت، تغییرات اقلیمی و افزایش رقابت بین المللی موجب شده است که صرف افزایش تولید محصولات کشاورزی برای دستیابی به توسعه اقتصادی کافی نباشد و کشورها به سمت توسعه زنجیره ارزش حرکت کنند. هدف این پژوهش تحلیل جامع راهکارهای بهبود زنجیره ارزش کشاورزی با تاکید بر نقش فناوری، حکمرانی، اقتصادی صنایع تبدیلی، کشاورزی قراردادی، بازارهای دیجیتال و توسعه صادرات است. روش تحقیق حاضر توصیفی - تحلیلی بوده و مبتنی بر تحلیل اسناد علمی، گزارش های بین المللی و مطالعات تطبیقی کشورهای موفق در حوزه کشاورزی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مهم ترین موانع توسعه زنجیره ارزش کشاورزی در ایران شامل ضعف زیرساخت های لجستیکی، ناکارآمدی نظام توزیع، نبود یکپارچگی تولید، ضعف صنایع تبدیلی، کمبود فناوری، وابستگی به واسطه ها و ضعف سیاست گذاری صادراتی است. همچنین نتایج نشان می دهد که توسعه کشاورزی هوشمند، تقویت تعاونی های تولیدی، اصلاح ساختار بازار، توسعه برندسازی، افزایش سرمایه گذاری در صنایع تبدیلی و ایجاد حکمرانی داده محور می تواند موجب افزایش ارزش افزوده، کاهش ضایعات و ارتقای رقابت پذیری محصولات کشاورزی ایران شود.

کلیدواژه ها:

زنجیره ارزش کشاورزی ، اقتصاد کشاورزی ، توسعه پایدار ، صنایع تبدیلی ، کشاورزی هوشمند ، کشاورزی قراردادی ، بازارسازی ، صادرات کشاورزی