ارزیابی آلودگی فلزات سنگین در خاکهای کشاورزی دشت اصفهان و پیامدهای آن بر امنیت غذایی

فلزات سنگین به عنوان یکی از مهم ترین آلاینده های زیست محیطی تهدیدی جدی برای خاک های کشاورزی و امنیت غذایی محسوب می شوند. دشت اصفهان به دلیل برداشت بی رویه از منابع آب زیرزمینی، استفاده از پساب های صنعتی و فاضلاب های تصفیه نشده با معضل آلودگی خاک به فلزات سنگین مواجه شده است. این پژوهش با هدف ارزیابی وضعیت آلودگی فلزات سنگین (سرب، کادمیوم، آرسنیک، نیکل و کروم) در خاک های زراعی دشت اصفهان و تحلیل پیامدهای آن بر امنیت غذایی انجام شده است. روش پژوهش از نوع مطالعه مروری-تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه ای و پایگاه های علمی معتبر شامل Scopus, Springer ScienceDirect, SID, Civilica می باشد. یافته ها نشان می دهد که غلظت بسیاری از فلزات سنگین در خاک های این منطقه بالاتر از استانداردهای جهانی (FAO) و (WHO) است. این آلودگی از طریق جذب توسط گیاهان زراعی به ویژه گندم، برنج و صیفی جات وارد زنجیره غذایی انسان شده و خطرات جبران ناپذیری از جمله بیماری های کلیوی، سرطان و اختلالات عصبی را به دنبال دارد. نتیجه گیری می شود که آلودگی فلزات سنگین در دشت اصفهان تهدیدی جدی برای امنیت غذایی منطقه است و راهکارهایی نظیر اصلاح شیوه های آبیاری، توقف مصرف پساب های آلوده، استفاده از گیاه پالایی، افزودن ماده آلی به خاک و پایش مستمر کیفیت خاک و محصولات کشاورزی پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

فلزات سنگین ، آلودگی خاک ، دشت اصفهان ، امنیت غذایی ، گیاه پالایی ، کشاورزی پایدار