ارزیابی ریسک آلاینده های خروجی از خودروها و اثرات بهداشتی آن بر کارکنان (مطالعه موردی پارکینگ بازار بزرگ تبریز)

آلودگی هوای ناشی از تردد خودروها یکی از چالش های مهم زیست محیطی در فضاهای سرپوشیده شهری است و پارکینگ های طبقاتی به دلیل محدودیت تهویه و حضور مداوم وسایل نقلیه می توانند محل تجمع آلاینده های خطرناک برای کارکنان و مراجعه کنندگان باشند. این پژوهش با هدف ارزیابی سطح آلودگی هوا و تحلیل ریسک مواجهه کارکنان با آلاینده های ناشی از خودروها در پارکینگ بازار بزرگ تبریز انجام شد. مطالعه حاضر از نوع کاربردی و با روش توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از رویکرد ارزیابی ریسک به روش تحلیل حالات بالقوه خرابی و آثار آن (FMEA) انجام گرفت. در این پژوهش غلظت آلاینده های مونوکسید کربن، دی اکسید نیتروژن و ذرات معلق در نقاط مختلف پارکینگ اندازه گیری و سپس با استفاده از شاخص های شدت، پیامد، احتمال وقوع و قابلیت کشف عدد اولویت ریسک (RPN) برای خطرات محاسبه شد. نتایج نشان داد میانگین غلظت مونوکسیدکربن برابر ۹.۳ ppm، دی اکسید نیتروژن برابر ۰.۰۶۵ ppm و ذرات معلق برابر ۷۷ µg/m۳ بوده است که در برخی نقاط به ویژه در محدوده ورودی و خروجی از حدود توصیه شده WHO و EPA فراتر رفته است. نتایج تحلیل FMEA نشان داد تهویه ناکافی و تجمع گازهای خروجی خودروها با RPN برابر ۸۰ مهم ترین عامل خطر بوده و تردد سنگین در ساعات اوج فعالیت با RPN برابر ۶۰ در رتبه بعدی قرار دارد. همچنین روشن ماندن خودروها در زمان توقف و پخش ذرات معلق هر کدام با RPN برابر ۴۸ در گروه خطرات با ریسک بالا قرار گرفتند. بر این اساس بهبود سیستم تهویه، مدیریت ترافیک داخلی پارکینگ، کاهش زمان روشن بودن موتور خودروها و استقرار سامانه های پایش مستمر کیفیت هوا از مهم ترین اقدامات پیشنهادی برای کاهش مواجهه شغلی و بهبود کیفیت هوای پارکینگ های شهری محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

آلودگی هوای داخل پارکینگ ، ارزیابی ریسک ، FMEA ، مونوکسیدکربن (CO) ، ذرات معلق (PM)