ارزشیابی دوره های آموزشی کشاورزان با تاکید بر بازگشت سرمایه استان اصفهان

هدف از انجام پژوهش ارزشیابی اثربخشی دوره های آموزشی بهره برداران کشاورزی است. جامعه آماری شامل بهره برداران بخش کشاورزی استان اصفهان است که سال ۱۴۰۳ در دوره های آموزشی مهارتی مرکز تحقیقات کشاورزی استان اصفهان شرکت کرده اند. نمونه گیری در دو مرحله صورت گرفت؛ در مرحله اول به صورت هدفمند دوره های آموزشی بهره برداران با اهمیت و اولویت بیشتر که با هدف کاربردی و مهارتی برگزار شده بودند انتخاب شد که شامل دوره های آموزشی تولید محصولات گلخانه ای، پرورش قارچ، زراعت، عملکرد گندم و آفات گندم و زنبورداری، پرورش ملکه زنبورعسل، ژل رویال و بره موم بود. در مرحله دوم شرکت کنندگان در دوره ها به صورت در دسترس انتخاب شدند. تعداد افراد شرکت کننده در دوره های منتخب ۳۲۸ نفر و حجم نمونه ۹۲ نفر است. ابزار اندازه گیری در این پژوهش پرسشنامه استاندارد برگرفته از مدل های ارزشیابی اثربخشی کریک پاتریک و بازگشت سرمایه فیلیپس است. روایی پرسشنامه محتوایی و پایایی آن به کمک آلفای کرونباخ محاسبه گردید. نتایج حاصل از این ارزشیابی نشان داد بهره برداران شرکت کننده در دوره های آموزشی عملکرد، مدیریت و تغذیه گندم، آفات و مدیریت بیماری های گندم در هر چهار سطح ارزشیابی اعم از واکنش در حین دوره، یادگیری، عملکرد و تغییرات رفتاری پس از دوره در سطح منفی بوده اند و بازگشت سرمایه شان ۱۰۰ درصد منفی بوده است. بهره برداران شرکت کننده در دوره های آموزشی پرورش زنبورعسل، ژل رویال و پرورش قارچ، به ترتیب بیشترین سطح یادگیری و تغییرات رفتاری را داشته اند. با توجه به مجموع سود مالی یک سال و ۶ ماه اخیر بهره برداران شرکت کننده، دوره های آموزشی پرورش زنبورعسل تقریبا بیش از ۱۰۰۰ درصد یعنی ده برابر هزینه ها سود مالی داشته اند و پس از آن، بهره برداران شرکت کننده دوره های آموزشی پرورش قارچ، بره موم و ژل رویال نیز به ترتیب بیشترین بازگشت سرمایه را داشته اند. بر اساس نتایج پژوهش پیشنهاد می شود دستگاه های متولی آموزش بهره برداران بخش کشاورزی بیشتر بر آموزش دوره هایی نظیر پرورش زنبورعسل، ژل رویال و پرورش قارچ تمرکز کنند که بازگشت سرمایه بیشتری دارند.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی ، اثربخشی ، بهره برداران ، کشاورزی ، دوره های آموزشی ، مدل کریک پاتریک ، مدل فیلیپس