تحلیل چندبعدی عوامل موثر بر ارتقای سلامت روان در فضاهای سبز شهری

با شتاب گیری روند شهرنشینی و تراکم یافتگی، کالبدی دسترسی به فضاهای سبز شهری به عنوان راهکاری کلیدی جهت ارتقای سلامت روان شناخته می شود. با این حال شواهد موجود پیرامون تعاملات میان ویژگی های فیزیکی این فضاها، مشخصات دموگرافیک بازدیدکنندگان و الگوهای رفتاری آنان همچنان محدود است. پژوهش حاضر با هدف تبیین این تعاملات، پیچیده ضمن بهره گیری از چارچوب نظری قابلیت های محیطی به بررسی پویایی میان ابعاد کالبدی، فردی و کنش های انسانی در فضاهای سبز می پردازد. یافته ها نشان می دهد که مساحت بزرگ تر سایت و مدت زمان بازدید همبستگی مثبت و معناداری با بهبود سلامت روان دارند؛ به طوری که اثر تعاملی این دو متغیر می تواند بخشی از کسری بهزیستی ناشی از محدودیت های زمانی شهروندان را جبران کند. همچنین تفاوت های دموگرافیک (نظیر جنسیت و سن) و نقش واسطه ای فعالیت هایی همچون تماشای حیات وحش و پیاده روی نقشی تعیین کننده در میزان بازآوری روانی دارند. نتایج حاکی از آن است که مزایای روانی فضاهای سبز محصول یک شبکه پیچیده از عوامل به هم پیوسته است؛ لذا گذار از طراحی های تک بعدی به سمت رویکرد طراحی همه شمول و پاسخگو ضرورتی اجتناب ناپذیر برای مدیریت فضای سبز شهری است.

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، فضای سبز شهری ، بهزیستی ذهنی ، قابلیت های محیطی