تحلیل مسئولیت قانونی برداشتهای غیر مجاز شن و ماسه از رودخانه ها

برداشت شن و ماسه از بستر رودخانه ها علیرغم نقش حیاتی آن در تامین مصالح ساختمانی مورد نیاز صنعت ساخت و ساز هنگامی که خارج از چارچوب قوانین و بدون رعایت استانداردهای فنی انجام شود، پیامدهای جبران ناپذیری بر محیط زیست، منابع آبی، تاسیسات زیربنایی و جوامع محلی بر جای می گذارد. تحقیق حاضر با هدف تحلیل مسئولیت قانونی ناشی از برداشت های غیر مجاز شن و ماسه از رودخانه ها در نظام حقوقی ایران انجام شده است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای اسناد قانونی و پایگاه های داده معتبر علمی تدوین گردیده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که علیرغم وجود چارچوب نظارتی نسبتا جامع مشتمل بر مقررات معادن قانون توزیع عادلانه آب و آیین نامه های تخصصی مربوطه نظام مسئولیت قانونی موجود با چالش های قابل توجهی از جمله خلاهای قانونی در حوزه ارزش گذاری خسارت زیست محیطی، ضعف ضمانت اجراهای موثر، ناهماهنگی بین دستگاه های اجرایی و فقدان مکانیسم های کارآمد جبران خسارت مواجه است. مسئولیت قانونی در این حوزه در سه سطح، اداری کیفری و مدنی قابل بررسی است که هر یک دارای ارکان و آثار خاص خود می باشند. در پایان راهکارهایی در چهار سطح، تقنینی، اجرایی قضایی و تطبیقی برای بهبود نظام مسئولیت قانونی و پیشگیری از برداشت های غیر مجاز ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

برداشت غیر مجاز شن و ماسه ، مسئولیت قانونی ، حفاظت از رودخانه ها ، حقوق محیط زیست ، حقوق ایران