تحلیل و ارزیابی تاثیر صنعت کشاورزی بر آلودگی های چندگانه(آب، هوا، خاک و..) در ایران

توسعه کشاورزی فشرده در ایران علیرغم دستاوردهای تولیدی به بهای تحمیل فشارهای قابل توجه بر منابع پایه محیط زیست تمام شده است. این مطالعه مروری نظام مند با هدف ارائه تصویری جامع از وضعیت آلودگیهای چهارگانه، آب، خاک، هوا و صوت ناشی از این فعالیتها انجام شد. با جستجو در پایگاههای اطلاعاتی معتبر داخلی و بین المللی ۴۷ مقاله، گزارش رسمی و پایان نامه مرتبط با بازه زمانی ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۲ انتخاب و تحلیل شدند. یافته ها نشان می دهد که شستشوی کودهای ازته عامل اصلی افزایش نیترات آبهای زیرزمینی در ۴۳ درصد مناطق مطالعاتی فراتر از حد مجاز است. (Yousefi et al., ۲۰۱۲) در بخش خاک تجمع فلزات سنگین مانند کادمیوم و سرب در اثر کاربرد مداوم کودهای فسفاته و لجن فاضلاب به وضعیت هشدار رسیده است (شهبازی و همکاران، ۱۴۰۱). سهم بخش کشاورزی در انتشار ملی گاز آمونیاک تا ۸۵ درصد تخمین زده می شود و سوزاندن بقایای گیاهی نیز منبع اصلی ذرات معلق در ماه های برداشت است. در حوزه صوت که مغفول ترین بعد است، فشار صوت تراکتورها به طور میانگین بالای ۹۰ دسی بل اندازه گیری شده است که فراتر از حد مجاز سلامتی است (علی آبادی و همکاران، ۱۳۹۱). این مرور نظام مند نشان دهنده عدم توازن در پژوهش های زیست محیطی کشور، به ویژه کمبود شدید مطالعات در زمینه آلودگی صوتی کشاورزی است. اتخاذ سیاست های کلان مدیریت تلفیقی تغذیه گیاه، توسعه ماشین آلات کم صدا و ترویج روش های جایگزین سوزاندن بقایا برای کاهش همزمان این آلاینده ها ضروری است.

کلیدواژه ها:

رواناب کشاورزی ، باقیمانده سموم ، فلزات سنگین ، آمونیاک ، آلودگی صوتی ، تراکتور