مطالعه مراحل تکوینی گامی نر و ماده در برخی گونه های Onosma

تیره گاوزبان دارای ۱۳۰ جنس و حدود ۲۵۰۰ گونه در ۵ زیرتیره و ۶ تبار است. اعضاء این تیره در نواحی گرمسیری، نیمه گرمسیری و نواحی معتدله پراکنده شده اند و مرکز تنوع آن ها در مناطق معتدله، نواحی ایرانی-تورانی و مدیترانه است. اعضاء این تیره پراکنش کمی در مناطق سردسیری دارند. تبار Lithospermeae به عنوان دومین تبار بزرگ تیره گاوزبان به شمار می آید. اعضاء این تیره دارای ۴۱۵ گونه در ۲۴ جنس می باشند. جنس عسلک (Onosma L.) با بیش از ۱۵۰ گونه بزرگ ترین جنس تبار می باشد که از اسپانیا تا چین پراکنش دارند. ایران، ترکیه، و غرب سوریه به عنوان مرکز تنوع این جنس به شمار می روند. در این پژوهش ویژگی های رویان شناختی چهار گونه به نام های: ۱- Onosma bisotuneasis ۲- Onosma cercium ۳- Onosma microcarpa ۴- Onosma dichroanthum، مورد مطالعه قرار گرفت. گل ها و غنچه ها در مراحل مختلف نمو برداشت شده و در فیکساتور FAA تثبیت و در الکل ۷۰% نگهداری شدند. سپس نمونه ها قالب گیری و با استفاده از میکروتوم، به ضخامت ۷ تا ۱۰ میکرومتر برش گیری شدند. رنگ آمیزی با روش PAS بر اساس پروتکل پیشنهادی YEUNG انجام گرفت. طبق بررسی های صورت گرفته در گونه های مورد مطالعه مشخص گردید که در تمامی گونه ها بساک دیواره چهارلایه (میانی، مکانیکی، تاپی و اپیدرم) دارد. تاپی از نوع ترشحی می باشد. شکل تترادها به صورت تتراهدرال و تتراگونال است. دانه های گرده بیضی شکل و سه شیاره هستند. سلول مادر مگاسپور در لایه دوم زیر اپیدرمی ایجاد می شود. معمولا تترادهای مگاسپور، خطی و T شکل دیده می شوند. کیسه رویانی از تیپ پلی گونوم تبعیت می کند. مگاسپور شالازی به عنوان مگاسپور عملکردی رشد می کند.

کلیدواژه ها:

Boraginaceae ، Onosma ، Ovule ، Anther ، Megagametognsis