بررسی ارتباط واکسیناسیون کووید-۱۹ با شدت علائم مولتیپل اسکلروزیس در بیماران تازه تشخیص داده شده

مقدمه: مولتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری خودایمن و التهابی دستگاه عصبی مرکزی است که با دمیلینه شدن، اختلال انتقال عصبی و بروز علائم متنوع نورولوژیک همراه است. با گسترش واکسیناسیون علیه کووید-۱۹، نگرانی هایی درباره احتمال تاثیر واکسن بر بروز یا تشدید علائم MS مطرح شد. هدف این مطالعه، بررسی ارتباط بین سابقه واکسیناسیون کووید-۱۹ و شدت علائم بالینی و پاراکلینیکی MS در بیماران تازه تشخیص داده شده بود. روش کار: این مطالعه به صورت مقطعی-تحلیلی بر روی ۴۰ بیمار تازه تشخیص داده شده MS انجام شد. اطلاعات دموگرافیک، نوع MS، سابقه دریافت واکسن کرونا، نوع واکسن، تعداد دوز، فاصله زمانی آخرین دوز تا تشخیص بیماری، شدت علائم بر اساس EDSS، یافته های MRI و شاخص های آزمایشگاهی ثبت شد. واکسن های مورد بررسی شامل Sinopharm، AstraZeneca، Sputnik V و COVIran Barekat بودند. داده ها با آزمون های آماری مناسب تحلیل شدند و سطح معنی داری کمتر از ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. یافته ها: از ۴۰ بیمار، ۲۸ نفر (۷۰٪) سابقه دریافت واکسن کووید-۱۹ داشتند و ۱۲ نفر (۳۰٪) واکسینه نشده بودند. میانگین نمره EDSS در گروه واکسینه شده ۳.۳ ± ۱.۱ و در گروه واکسینه نشده ۳.۱ ± ۱.۰ بود که از نظر آماری معنی دار نبود. همچنین تفاوت معنی داری در تعداد ضایعات MRI، سطح CRP و تعداد عود اولیه بین دو گروه مشاهده نشد. در برخی بیماران که فاصله زمانی کمتر از ۶ هفته بین آخرین دوز واکسن و تشخیص MS داشتند، علائم حسی و خستگی بیشتر گزارش شد، اما پس از تعدیل عوامل مخدوش کننده، این ارتباط معنی دار باقی نماند. نتیجه گیری: یافته های این مطالعه نشان داد که واکسیناسیون کووید-۱۹ با واکسن های رایج مصرف شده در ایران، با افزایش معنی دار شدت علائم MS در بیماران تازه تشخیص داده شده همراه نیست. بنابراین، هم زمانی زمانی علائم با واکسیناسیون لزوما به معنای رابطه علی نیست و باید در تفسیر آن احتیاط کرد.

کلیدواژه ها:

مولتیپل اسکلروزیس ، واکسن کووید-۱۹ ، سینوفارم ، آسترازنکا ، اسپوتنیک V ، COVIran Barekat ، EDSS ، MRI