بررسی ارتباط تعداد دفعات بارداری و سزارین با افزایش شیوع و شدت فیبروم رحم: نقش فاکتورهای رشد و تغییرات سایتوکاینی

مقدمه و هدف: فیبروم رحم (Leiomyoma) شایع ترین تومور خوش خیم سیستم تناسلی زنان است که با تکثیر غیرطبیعی سلول های عضله صاف میومتر شناخته می شود. اگرچه نقش هورمون های استروژن و پروژسترون در پاتوژنز آن به اثبات رسیده است، اما تاثیر تروماهای فیزیکی ناشی از زایمان و به ویژه سزارین در تحریک فرآیندهای التهابی و فیبروژنیک رحم کمتر مورد توجه قرار گرفته است. مطالعه حاضر با هدف بررسی ارتباط آماری بین پارامترهای زایمانی (تعداد بارداری و سزارین) و بروز فیبروم، با تکیه بر شاخص های بیوشیمیایی و مولکولی انجام شد. روش کار: این مطالعه مقطعی-تحلیلی بر روی ۴۰۰ نفر از زنان مراجعه کننده انجام شد. متغیرهای دموگرافیک، سابقه مامایی (تعداد بارداری، زایمان طبیعی، سزارین) و ویژگی های فیبروم (تعداد، اندازه، محل) مطابق با ابزار پژوهشی استاندارد (۳۰ متغیر در ۶ بخش) جمع آوری گردید. سنجش سطوح سرمی 𝐸𝑠𝑡𝑟𝑎𝑑𝑖𝑜𝑙، 𝑃𝑟𝑜𝑔𝑒𝑠𝑡𝑒𝑟𝑜𝑛𝑒، 𝐹𝑆𝐻، 𝐿𝐻، فاکتورهای رشد (𝑇𝐺𝐹−𝛽، 𝑉𝐸𝐺𝐹) و شاخص تکثیر 𝐾𝑖−۶۷ انجام شد. تحلیل داده ها با استفاده از رگرسیون لجستیک چندگانه و با تعدیل متغیرهای مخدوش کننده نظیر سن و BMI صورت پذیرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که افزایش تعداد سزارین با افزایش احتمال تشخیص فیبروم رحم همراه است (OR=۱.۸۵, ۹۵% CI: ۱.۲-۲.۹, 𝑃<۰.۰۱). در زنان با سابقه سزارین مکرر، سطوح سرمی 𝑇𝐺𝐹−𝛽 (۱۴۲±۲۸ 𝑝𝑔/𝑚𝐿) و بیان فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (𝑉𝐸𝐺𝐹) به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل بود (𝑃<۰.۰۰۱). همچنین، شاخص 𝐾𝑖−۶۷ در بافت های فیبروماتیک این گروه نشان دهنده فعالیت تکثیری بالاتری بود (𝑃<۰.۰۵). مدل رگرسیون لجستیک تایید کرد که سابقه سزارین، مستقل از سن و BMI، پیش بینی کننده شیوع فیبروم است. نتیجه گیری: به نظر می رسد آسیب های بافتی ناشی از سزارین و فرآیندهای ترمیم زخم در میومتر، با ایجاد یک محیط پیش التهابی و افزایش بیان فاکتورهای رشد (𝑇𝐺𝐹−𝛽 / 𝑉𝐸𝐺𝐹)، زمینه را برای تبدیل سلول های بنیادی میومتر به سلول های فیبروماتیک فراهم می کند. این مکانیسم مستقل از تاثیرات هورمونی سیستمیک، می تواند نقش مهمی در اپیدمیولوژی فیبروم داشته باشد.

کلیدواژه ها:

فیبروم رحم ، سزارین ، پارامترهای مامایی ، فاکتور رشد انتقال دهنده بتا (𝑇𝐺𝐹−𝛽) ، 𝑉𝐸𝐺𝐹 ، رمدلینگ بافتی