مروری بر پتانسیل کاربردی عصاره کرم خاکی قرمز (Lumbricus rubellus) به عنوان محرک رشد و عامل ضدباکتریایی علیه ویبریوزیس در آبزی پروری ارگانیک میگو

مقدمه: شیوع بیماری های باکتریایی به ویژه ویبریوزیس ناشی از Vibrio harveyi، تهدیدی جدی برای توسعه پایدار پرورش میگوی سفید غربی (Litopenaeus vannamei) است. با ممنوعیت روزافزون مصرف آنتی بیوتیک ها، مطالعه روی ترکیبات زیست فعال طبیعی نظیر عصاره کرم خاکی قرمز (Lumbricus rubellus) اهمیت دوچندانی یافته است. هدف از این مقاله مروری، تحلیل جامع و ساختاریافته یافته های علمی پیرامون اثرات ضدباکتریایی، بهبود شاخص های رشد و زنده مانی میگو با تمرکز بر مکانیسم های بیولوژیک عصاره کرم خاکی است. روش کار: در این مطالعه مروری تحلیلی، جستجوی گسترده در پایگاه های اطلاعاتی معتبر نظیر PubMed، Scopus، Web of Science و گوگل اسکالر با کلیدواژه های مرتبط بین سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۶ انجام شد. پس از غربالگری اولیه، مقالات مرتبط با اثرات ضدباکتریایی in vitro (مقادیر MIC و MBC) و بررسی های in vivo روی میگوهای سفید غربی مواجه شده با پاتوژن ویبریو استخراج و مورد تحلیل مقایسه ای قرار گرفتند. داده های آماری کلیدی از جمله وزن، طول کل، و نرخ بازماندگی پس از چالش باکتریایی دسته بندی و مقایسه شدند. یافته ها: بررسی متون نشان داد که عصاره کرم خاکی قرمز دارای خواص ضدباکتریایی قوی با مکانیسم تخریب دیواره باکتری است؛ به طوری که در آزمون های آزمایشگاهی، حداقل غلظت بازدارندگی (MIC) بین ۱/۱۲۸ تا ۱/۲۵۶ و حداقل غلظت کشندگی (MBC) بین ۱/۱۶ تا ۱/۶۴ متغیر است. در ارزیابی های درون تنی، افزودن عصاره به جیره غذایی میگوها به طور معنی داری رشد وزنی (تا ۱۷.۱۳ گرم در روز ۴۰) را در مقایسه با گروه های آلوده بدون درمان بهبود می بخشد. همچنین در شرایط چالش با باکتری، دوز بهینه ۱۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم جیره منجر به ثبت بالاترین نرخ بازماندگی (۹۲.۳۳ درصد در روز ۱۱) در مقایسه با گروه کنترل مثبت (۵۰ درصد) می شود که نشان دهنده تقویت سیستم ایمنی غیراختصاصی است. نتیجه گیری: عصاره کرم خاکی قرمز به عنوان یک کاندیدای درمانی و محرک رشد چندمنظوره در صنعت پرورش میگو مطرح است. این ترکیب نه تنها پاتوژن ویبریو را مهار می کند، بلکه با تعدیل ایمنی هومورال و سلولی، نرخ بقای آبزی را به حداکثر می رساند. پیشنهاد می شود دوزهای مختلف آن بر اساس اهداف پرورشی (رشد یا زنده مانی) به صورت دوره ای در مزارع پرورشی استفاده شود.

کلیدواژه ها:

کرم خاکی قرمز ، میگوی سفید غربی ، Vibrio harveyi ، شاخص های رشد ، بازماندگی ، ویبریوزیس