بررسی خواص آنتی بیوتیکی و اثرات هم افزای عصاره هندوانه ابوجهل، موکوس حلزون و صمغ فارسی برای استفاده به عنوان دهان شویه با منشا طبیعی

پوسیدگی دندان یکی از شایع ترین بیماری های عفونی دهان است که عمدتا در اثر فعالیت باکتری هایی مانند استرپتوکوکوس موتانس و تشکیل بیوفیلم های میکروبی ایجاد می شود. در سال های اخیر به دلیل عوارض جانبی برخی ترکیبات شیمیایی مورد استفاده در محصولات بهداشت دهان، توجه پژوهشگران به استفاده از ترکیبات طبیعی با خاصیت ضدمیکروبی افزایش یافته است. هدف از این پژوهش بررسی اثر ضدمیکروبی موکوس حلزون، صمغ فارسی و هندوانه ابوجهل برای استفاده در دهان شویه است. هدف این مطالعه همچنین بررسی اثر ترکیبی آن ها بر رشد باکتری استرپتوکوکوس موتانس و استرپتوکوکوس سالیواریوس بود. در این مطالعه تجربی، عصاره های مورد نظر تهیه شده و فعالیت ضدمیکروبی آن ها با استفاده از روش دیسک دیفیوژن در محیط کشت مناسب ارزیابی گردید. پس از کشت باکتری و آماده سازی دیسک های آغشته به نمونه ها، قطر هاله عدم رشد به عنوان شاخص فعالیت ضدمیکروبی اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که موکوس حلزون توانست هاله عدم رشد با میانگین قطر ۱۰ میلی متر ایجاد کند، در حالی که صمغ فارسی و هندوانه ابوجهل به صورت منفرد هاله قابل مشاهده ای نشان ندادند. با این حال، ترکیب سه گانه این مواد موجب افزایش قطر هاله عدم رشد به ۱۴ میلی متر شد. در مقایسه، دیسک آنتی بیوگرام به عنوان کنترل مثبت بیشترین اثر مهاری را نشان داد و قطر هاله عدم رشد آن ۲۰ میلی متر اندازه گیری شد. افزایش قطر هاله در نمونه ترکیبی نسبت به موکوس حلزون به تنهایی نشان دهنده احتمال وجود اثر هم افزایی (Synergistic effect) میان ترکیبات طبیعی مورد بررسی است. این پدیده ممکن است ناشی از تعامل میان ترکیبات زیست فعال موجود در موکوس حلزون با ترکیبات گیاهی و همچنین بهبود انتشار مواد فعال در محیط کشت باشد. به طور کلی نتایج این مطالعه نشان می دهد که موکوس حلزون دارای فعالیت ضدمیکروبی قابل توجهی است و ترکیب آن با سایر ترکیبات طبیعی می تواند این اثر را تقویت کند. بنابراین این ترکیبات ممکن است در آینده به عنوان گزینه ای طبیعی برای توسعه فرآورده های بهداشت دهان مورد توجه قرار گیرند، هرچند انجام مطالعات بیشتر برای تعیین دوز موثر، بررسی مکانیسم اثر و ارزیابی شرایط اینویوو ضروری است.

کلیدواژه ها:

دیسک دیفیوژن ، موکوس حلزون ، هندوانه ابوجهل ، دهان شویه ، استرپتوکوکوس سالیواریوس