اثرات وابسته به دوز ال-آرژینین و سدیم نیتروپروساید بر بهبود حافظه در مدل حیوانی آلزایمر القاشده با آلومینیوم کلراید

مقدمه: بیماری آلزایمر شایع ترین نوع زوال عقل است که با اختلال پیشرونده در عملکردهای شناختی، به ویژه حافظه همراه می باشد. آلومینیوم کلراید (AlCl₃) به عنوان یک عامل القاکننده استرس اکسیداتیو و تخریب عصبی، به طور گسترده در مدل های تجربی آلزایمر استفاده می شود. از سوی دیگر، سیستم نیتریک اکساید (NO) نقشی کلیدی در فرایندهای یادگیری و حافظه ایفا می کند. ال-آرژینین به عنوان پیش ساز تولید NO و سدیم نیتروپروساید (NPS) به عنوان اهدا کننده NO، بالقوه خاصیت تعدیل مسیرهای نورونی و کاهش آسیب های شناختی را دارند. هدف این مطالعه، بررسی اثرات وابسته به دوز این دو ماده بر بهبود حافظه در مدل آلزایمر القاشده با آلومینیوم کلراید در موش های بزرگ آزمایشگاهی بود. روش کار: در این مطالعه تجربی، موش های بزرگ آزمایشگاهی نر نژاد ویستار به گروه های کنترل (دریافت کننده سالین، ۱ میکرولیتر در ۱CA، هیپوکامپ پشتی)، گروه مدل آلزایمر (دریافت کننده AlCl₃ با دوز ۲۵ میکروگرم در ناحیه ۱CA) و گروه های درمانی شامل دوزهای مختلف ال-آرژینین (۰٫۰۵، ۳ و ۹ میکروگرم/رت) و سدیم نیتروپروساید (۰٫۰۵، ۳ و ۹ میکروگرم/رت) تقسیم شدند. تمام حیوانات تحت جراحی استریوتاکس، در ناحیه ۱CA کانول گذاری شدند. یک هفته پس از ریکاوری، آزمون جستجوی محیط جدید در دستگاه ترجیح مکانی شرطی شده با سه مرحله آشنایی، مقیدسازی (دسترسی فقط به یک بخش) و آزمون انجام گرفت. در روز آزمون، پیش از ارزیابی، مواد مورد نظر به صورت داخل هیپوکامپی تزریق شدند و زمان سپری شده (Stay time) در بخش جدید دستگاه به عنوان شاخص حافظه و توانایی بازتشخیص محیط ثبت گردید. یافته ها: القای آلزایمر با آلومینیوم کلراید موجب اختلال معنی دار در حافظه و رفتار جستجوی محیط جدید در حیوانات شد. تحلیل داده ها حاکی از آن است که درمان با هر دو ترکیب ال-آرژینین و نیتروپروساید این اختلالات را به صورت وابسته به دوز بهبود بخشید. در گروه ال-آرژینین بیشترین اثرات درمانی در دوزهای پایین تر مشاهده شد و افزایش دوز منجر به تغییرات معنی دار در رفتار جستجوی محیط جدید گردید. در گروه نیتروپروساید نیز الگوی مشابهی دیده شد که نشان دهنده بازگشت عملکرد حافظه به سطوح نزدیک به نرمال در دوزهای خاص است. بحث و نتیجه گیری: مطالعه حاضر نشان داد که آلومینیوم کلراید با افزایش چشمگیر زمان توقف در بخش جدید، باعث اختلال در بازخوانی حافظه می شود که با ویژگی های شناختی آلزایمر قابل تطابق است. درمان با ال-آرژینین و سدیم نیتروپروساید به صورت وابسته به دوز، به ویژه در دوز ۳ میکروگرم/رت، این اختلال را بهبود می بخشد.