بیوشیمی دیابت و اختلالات متابولیسم گلوکز

زمینه و هدف: دیابت ملیتوس، به ویژه انواع نوع ۱ و نوع ۲، فراتر از یک اختلال ساده در تنظیم گلوکز، یک بیماری متابولیک سیستمیک و پیش رونده است که با تغییرات بنیادین در سطح مولکولی شناخته می شود. هدف از این مقاله، بررسی جامع مکانیسم های پاتوفیزیولوژیک مولکولی و پیوند آن ها با پیامدهای ارگانیک مزمن است. روش بررسی: این مطالعه با تحلیل مسیرهای بیوشیمیایی آسیب رسان ناشی از هایپرگلیسمی و اختلالات متابولیسم لیپید، به دنبال تبیین نحوه تبدیل اختلالات سلولی به آسیب های بافتی و ارگانیک می گردد. یافته ها: یافته های بررسی نشان می دهد که هایپرگلیسمی مزمن از طریق چهار مسیر اصلی آسیب ایجاد می کند: مسیر پلی اول که منجر به استرس اسمزی و کاهش NADPH می شود؛ تشکیل محصولات نهایی گلیکاسیون پیشرفته (AGEs) که ساختار پروتئینی بافت ها را تغییر می دهد؛ فعال سازی پروتئین کیناز C (PKC) که باعث اختلال در سیگنال دهی عروقی می گردد؛ و مسیر هگزوزامین که بیان عوامل التهابی را تغییر می دهد. علاوه بر این، اختلال در متابولیسم لیپید و افزایش اسیدهای چرب آزاد (FFA) منجر به بروز پدیده «لیپوتوکسیسیته» و مهار مسیرهای سیگنال دهی انسولین از طریق سرامیدها می شود. این فرآیندهای مولکولی، زیربنای بروز عوارض میکروواسکولار شامل رتینوپاتی، نفروپاتی و نوروپاتی، و همچنین عوارض ماکروواسکولار نظیر آترواسکلروز پیشرفته و بیماری های قلبی-عروقی هستند. تعامل بین استرس اکسیداتیو، التهاب سیستمیک و آسیب های همودینامیک، یک چرخه بازگشتی از تخریب بافتی را ایجاد می کند که نهایتا به نارسایی ارگان های حیاتی منجر می گردد. نتیجه گیری: درک دقیق این تعاملات مولکولی، از جمله نقش استرس اکسیداتیو و سمیت لیپیدی، برای توسعه استراتژی های درمانی جدید که فراتر از کنترل صرف قند خون باشند، ضروری است. هدف نهایی باید تمرکز بر مهار مسیرهای آسیب رسان در سطح سلولی برای پیشگیری از پیشرفت عوارض سیستمیک باشد.

کلیدواژه ها:

دیابت ، گلوکز ، لیپید ، انسولین ، عروق