پیامدهای حکمرانی غیر رسمی هوش مصنوعی در برنامه ریزی ورزشی دانش آموزان

مقدمه: هوش مصنوعی به سرعت به یکی از فناوری های تحول آفرین در حوزه های مختلف از جمله، بهداشت آموزش و به ویژه علوم ورزشی تبدیل شده است. این فناوری ها با استفاده از یادگیری ماشین یادگیری عمیق و تحلیل های پیشرفته، داده الگوهای پنهان عملکرد ورزشکاران را شناسایی کرده و برنامه های تمرینی شخصی سازی شده ای ارائه می دهند که با ویژگی های فیزیولوژیکی هر ورزشکار هماهنگ است پیتر اشفسکی و همکاران ۲۰۲۵؛ شین و همکاران (۲۰۲۳) فراتر از محیط های ورزشی حرفه ای ابزارهای هوش مصنوعی به طور فزاینده ای در دسترس عموم قرار گرفته اند و به ورزشکاران و مربیان امکان می دهند با سیستم های خودکار برای برنامه ریزی تمرین دریافت بازخورد و جمع آوری اطلاعات تعامل داشته باشند که این تحول در کاربردهای هوش مصنوعی در رابطه ای برنامه ریزی تمرین های شخصی مشهود است؛ سیستم هایی که محدودیت ها و ترجیحات کاربران را پردازش کرده و برنامه های تمرینی متناسب با آنان ارائه می دهند شین و همکاران ۲۰۲۳ ولی با وجود گسترش تحقیقات پیرامون قابلیت های فنی هوش مصنوعی در ورزش بیشتر مطالعات تا کنون بر ورزشکاران نخبه تمرکز داشته اند و هنوز شکاف قابل توجهی در فهم تاثیر ابزارهای هوش مصنوعی بر الگوهای رفتاری فرآیندهای تصمیم گیری و شیوه های برنامه ریزی در میان جمعیت های غیرحرفه ای، به ویژه نوجوانان وجود دارد بنابراین با وجود توجه رو به رشد به چارچوب های حکمرانی هوش مصنوعی در ورزش حرفه ای به حکمرانی غیر رسمی هوش مصنوعی یعنی نحوه استفاده تفسیر و یکپارچه سازی سیستم های هوش مصنوعی در تصمیم گیری های روزمره بدون چارچوب های رسمی کمتر پرداخته شده است. بر این اساس این مطالعه به بررسی پیامدهای حکمرانی غیررسمی هوش مصنوعی در برنامه ریزی فعالیت های ورزشی دانش آموزان جایی که دانش آموزان ممکن است بدون حمایت رسمی مربیان برای برنامه ریزی ورزشی به ابزارهای هوش مصنوعی متکی شوند، پرداخته است. روش تحقیق جامعه آماری این مطالعه شامل ۱۷ دانش آموز پسر از مدارس دوره دوم متوسطه شهرستان دزفول بود که همه تجربه استفاده از چت بات ها برای دریافت برنامه های ورزشی را داشتند که نمونه گیری به صورت هدفمند و مبتنی بر معیار تجربه استفاده از هوش مصنوعی در فعالیت های ورزشی انجام شد تا داده های غنی و مرتبط با موضوع تحقیق جمع آوری شود. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته گردآوری شد و هر مصاحبه با کسب رضایت داوطلبانه شرکت کنندگان و با تاکید بر محرمانه بودن اطلاعات انجام شد که مدت زمان هر مصاحبه بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه متغیر بود و شرکت کنندگان تشویق شدند که پاسخ های خود را صادقانه و با جزئیات بیان کنند مصاحبه ها بر اساس یک راهنمای مصاحبه تدوین شده انجام شد که شامل سوالاتی در رابطه با تجربه دانش آموزان در استفاده از چت بات ها در زمینه رفتارهای ورزشی، بود همچنین سوالات طراحی شده انعطاف کافی داشت تا امکان کاوش عمیق در تجربیات هر دانش آموز فراهم شود و پاسخ های غیر منتظره یا جدید نیز ثبت شود تمام مصاحبه ها ضبط صوتی شد و سپس به صورت واژه به واژه رونویسی شد و تحلیل داده ها از روش تحلیل محتوا با رویکرد کیفی استفاده شد که شامل کدگذاری اولیه تم بندی و استخراج الگوهای معنایی مشترک میان شرکت کنندگان بود. یافته ها: تحلیل مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۷ دانش آموز دوره دوم متوسطه در شهرستان دزفول که تجربه استفاده از چت بات ها و هوش مصنوعی در برنامه ریزی تمرینات ورزشی داشتند نشان داد که حکمرانی غیر رسمی هوش مصنوعی تاثیرات متنوع و چندوجهی بر رفتارها و عملکرد ورزشی آنها دارد یافته ها از ۱۹ کد اصلی استخراج شدند که محورهای آنها را می توان در چهار حوزه اصلی تجربه و پذیرش هوش مصنوعی برنامه ریزی و اجرای، تمرینات پشتیبانی و انگیزه بخشی و محدودیت ها و چالش ها دسته بندی کرد. نتایج حاکی از آن است دانش آموزان تجربه اولیه مثبتی از استفاده از چت بات ها برای دریافت برنامه های ورزشی داشتند و رضایت کلی آنها نشان دهنده افزایش دسترسی به منابع ورزشی و انگیزه بیشتر برای ادامه فعالیت بود، همزمان بسیاری از دانش آموزان ترکیبی از مشورت با مربی حضوری و هوش مصنوعی را ترجیح دادند که بیانگر تعامل حکمرانی رسمی و غیررسمی در ورزش دانش آموزان است در حوزه برنامه ریزی و اجرای، تمرینات دریافت برنامه های شخصی توسط چت بات ها باعث افزایش خودمدیریتی و استقلال دانش آموزان شده و همچنین قابلیت شخصی سازی و تنظیم زمان تمرین ها با سبک زندگی دانش آموزان رضایت و پایبندی آنها را افزایش داد و تکرار تمرین ها منجر به یادگیری عمیق تر و بهبود عملکرد فیزیکی شد همزمان انعطاف در اجرای برنامه ها و تغییر رفتار ورزشی در طول زمان مشاهده شد که نشان دهنده تطبیق برنامه با نیازها و توانایی واقعی دانش آموزان است. پیامدهای انگیزشی و حمایتی نیز مشهود بود؛ افزایش انگیزه برای ورزش تشویق و حمایت روانی در مواقع، خستگی مدیریت آسیب ها و پیشگیری از صدمات و ارائه راهنمایی های تغذیه ای همگی باعث تقویت انگیزه پایبندی به تمرینات و کاهش ترک تمرین شد. با این حال، دسترسی محدود به برخی امکانات نسخه رایگان کاهش فرصت های تمرین گروهی و همکاری، اجتماعی و ایجاد وابستگی نیاز به تطبیق برنامه ها با واقعیت ها را نشان داد. نتیجه گیری استفاده از هوش مصنوعی به ویژه چت بات ها در برنامه ریزی ورزشی دانش آموزان می تواند دسترسی به منابع ورزشی را افزایش دهد، انگیزه و پایبندی به تمرینات را تقویت کند و خودمدیریتی و استقلال ورزشی را ارتقا دهد دانش آموزان با تجربه اولیه استفاده از چت بات ها توانستند برنامه های ورزشی شخصی شده دریافت کنند و بسیاری از آنها قادر شدند تمرین ها را با زمان بندی و شدت متناسب با توانایی های خود مدیریت کنند تکرار تمرینات و امکان یادگیری خودآموز باعث شد دانش آموزان درک بهتری از برنامه ها پیدا کرده و عملکرد فیزیکی خود را بهبود دهند هوش مصنوعی همچنین نقش مهمی در انگیزه بخشی و پشتیبانی روانی داشت؛ از جمله تشویق دانش آموزان به ادامه تمرین ارائه راهنمایی های پیشگیری از آسیب و توصیه های سبک زندگی سالم که به کاهش ترک تمرین و افزایش استمرار کمک کرد با این حال یافته ها نشان دادند که استفاده از هوش مصنوعی می تواند منجر به وابستگی و تکیه بیش از حد بر فناوری شود؛ برخی دانش آموزان بدون راهنمایی چت بات احساس می کردند راهنمای اصلی خود را از دست داده اند. یافته ها نشان می دهد که استفاده از هوش مصنوعی بدون نظارت و حمایت انسانی نمی تواند به طور کامل موثر باشد، بنابراین پیشنهاد می شود مدارس و مربیان هوش مصنوعی را به عنوان مکمل مربی گری انسانی به کار گیرند تا ترکیبی از حکمرانی رسمی و غیر رسمی ایجاد شود همچنین در برنامه های شخصی سازی شده باید فرصت های تعامل جمعی و همکاری گروهی در برنامه ها لحاظ شود. این راهکارها می تواند به ایجاد یک سیستم ورزشی نوآورانه و پایدار منجر شود که هم از توانایی های هوش مصنوعی بهره می برد و هم حمایت انسانی را در بر می گیرد و در نتیجه، انگیزه، سلامت عملکرد فیزیکی و خودکارآمدی دانش آموزان را بهینه می کند.

کلیدواژه ها:

دانش آموزان ، هوش مصنوعی ، برنامه ریزی ورزشی ، تمرین ، سلامتی