تحلیل ابعاد کلان موانع توسعه ورزش زنان در جامعه

مقدمه ورزش مدرن غالب که از مسیر تاریخی خاصی در غرب نشات گرفته است تا حد زیادی یک تلاش مردانه هژمونیک بوده است. با وجود این ورزش می تواند دختران و زنان را از آرمان های محدود کننده زنانگی هژمونیک رها کند، آنها را در جوامع خود توانمند سازد، مفاهیم جنسیتی را دگرگون کند به دنیایی برابرتر منجر شود و قدرت، تولیدی فکری و اجتماعی زنان را آزاد کند (ساودرا و مارتا ۲۰۰۵). با اینکه زنان علاوه بر شرکت در ورزش برای اهداف تفریحی و سلامتی به عنوان ورزشکاران حرفه ای در ورزش های سطح بالا نیز شرکت می کنند ولی شکاف جنسیتی در جوایز نقدی بسیاری از ورزش ها همچنان پابرجاست. اگرچه ورزش یکی از قدرتمندترین بسترهای ترویج برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان و دختران است اما ورزش های نخبه همچنان بین مردان و زنان تمایز قائل می شوند (کلمپ و لورنتستی ۲۰۲۴). مطالعات نشان می دهند که عوامل متعددی از جمله وضعیت اقتصادی، پیشینه تحصیلی، تاثیرات فرهنگی و نقش های خانوادگی بر میزان مشارکت ورزشی زنان اثر می گذارند (وانگ و همکاران ۲۰۱۷؛ سندرسون و همکاران ۲۰۰۳). در واقع بستر فرهنگی کشورهای مختلف می تواند نحوه حضور زنان در فعالیت های ورزشی را تغییر دهد (ترولان ۲۰۱۳). همان طور که لار و همکارانش مشاهده کرده اند رسانه های جمعی و عوامل «مذهبی و فرهنگی»، تاثیرگذارترین دلایل برای مشارکت ورزشی زنان هستند، اما با وجود پیشرفت ها در ورزش زنان کمبود امکانات ورزشی، نبود مربیان حرفه ای و هنجارهای اجتماعی که نقش های سنتی جنسیتی را در اولویت قرار می دهند مانع از مشارکت فعال زنان می شوند (چاروی و استراندبو ۲۰۲۳؛ جم و همکاران ۲۰۱۸). از سوی دیگر برخی پژوهشگران بیان کردند که کمبود آگاهی، شلوغی فضاها، کمبود وقت، دوری مسافت و مشکلات خانوادگی و مالی از مهم ترین موانع و محدودیت های زنان برای شرکت در ورزش محسوب می شوند (کارا ۲۰۱۰؛ لار و اشرف ۲۰۱۹؛ لار و همکاران ۲۰۲۰). همچنین محققانی نظیر سانه، روزنفلد و دان وارد و همکاران نیز به بررسی عوامل اقتصادی، اجتماعی، سبک زندگی، انگیزه ها و همچنین میزان در دسترس بودن امکانات ورزشی و حمایت های دولتی در رابطه با ورزش زنان پرداخته اند (سانه ۲۰۱۶، روزنفلد ۲۰۱۷، دان وارد و همکاران ۲۰۱۵).

کلیدواژه ها:

ورزش ، زنان ، توسعه ورزش ، موانع ورزش زنان