طراحی الگوی حکمرانی خوب در فدراسیون ملی ورزشهای دانشگاهی ایران با تاکید بر شفافیت - پاسخگویی و مشارکت دانشگاهها

مقدمه: حکمرانی خوب به عنوان چارچوبی الزام آور برای سازمانهای ورزشی مدرن پیش شرطی اساسی برای پاسخگویی، شفافیت و توسعه پایدار محسوب می شود. در حوزه ورزش دانشگاهی این مفهوم به دلیل نقش دوگانه نهادهای متولی در تربیت ورزشکار دانشجو و الگوسازی اخلاقی از اهمیت مضاعف برخوردار است. فدراسیون ملی ورزشهای دانشگاهی ایران به عنوان نهاد سیاستگذار، مرکزی با چالشهای ساختاری در شفافیت، مالی، پاسخگویی نهادی و مشارکت اثر بخش دانشگاهها مواجه است. پژوهش حاضر بر پایه نظریه ذی نفعان و چارچوب حکمرانی خوب سازمان ملل متحد، الگوی بومی سه بعدی حکمرانی مطلوب ورزش دانشگاهی ۳DMUSG را طراحی می کند تا اصول شفافیت، پاسخگویی و مشارکت نهادینه شود. مطالعات پیشین با محدودیت هایی نظیر رویکرد جزیره ای و غیرنظام مند، غفلت از الزامات بومی مانند قانون الحاق به کنوانسیون مبارزه با فساد و شکاف میان نظریه و عمل مواجه هستند. ضرورت پژوهش در لایه های نظری غنی سازی ادبیات بومی با تلفیق نظریه های نهادی، اجرای قوانین ضد تعارض منافع، راهبردی همسویی با استانداردهای FISU و تقویت اخلاق ورزشی و سرمایه اجتماعی تبیین می شود. الگوی پیشنهادی تحول ساختاری در بزرگترین نهاد ورزش دانشجویی کشور را فراهم می آورد. روش تحقیق: در پژوهش حاضر از روش کیفی تحلیل مضمون استفاده شد. نمونه گیری به شیوه نظری، هدفمند و گلوله برفی انجام گرفت و جامعه آماری شامل خبرگان مدیریت ورزش دانشگاهی، مدیران فدراسیون، روسای هیئت های ورزشی دانشگاهی و اساتید مرتبط بود. داده ها از طریق ۱۷ مصاحبه نیمه ساختار یافته حضوری یا مجازی جمع آوری شدند و با کدگذاری دستی تحلیل شدند. یافته ها: چالش های ساختاری فدراسیون در سه اصل کلیدی حکمرانی خوب آشکار می شود: شفافیت، پاسخگویی و مشارکت. فقدان گزارش دهی مالی منظم، پنهان کاری و تصمیم گیری های غیرمستند اعتماد دانشگاه ها را خدشه دار کرده است. ضعف نظام ارزیابی عملکرد و نبود نظارت مستقل شکاف پاسخگویی ایجاد نموده، و مشارکت حداقلی و فرمالیته دانشگاه ها به کاهش سرمایه اجتماعی منجر شده است. الگوی سه بعدی پیشنهادی این ابعاد را در تعاملی پویا قرار می دهد؛ شفافیت بستر پاسخگویی را فراهم کرده و مشارکت ساختاریافته هر دو را تقویت می کند. این الگو با اسناد بالادستی داخلی و استانداردهای بین المللی FISU همخوانی دارد. نتیجه گیری: حکمرانی فعلی فدراسیون با چالش های بنیادین مواجه است و پیاده سازی الگوی ۳DMUSG اعتماد دانشگاه ها را بازسازی، کارایی منابع را ارتقا و همسویی با استانداردهای جهانی را تامین می کند؛ اخلاق حکمرانی را در محیط دانشگاهی نهادینه می نماید. موفقیت این تحول نیازمند عزم نهادی و همراهی ذی نفعان است. پیشنهاد می شود تحقیقات آتی الگو را به برنامه عمل اجرایی با شاخص های قابل اندازه گیری تبدیل کنند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی خوب ، فدراسیون ملی ورزشهای دانشگاهی ، تحلیل مضمون